Σοβαρές καταγγελίες για την κατάσταση στον αρχαιολογικό χώρο και αιτήματα για ουσιαστικά μέτρα προστασίας
Το Κίνημα «Σώστε τις παραλίες της Νάξου» πραγματοποίησε την 34η συνάντησή του στο Βίντσι στις 7 Αυγούστου 2025, συζητώντας σοβαρά ζητήματα που αφορούν την προστασία της Πορτάρας, των παραλιών και του φυσικού περιβάλλοντος του νησιού.
Η ανακοίνωση καταγγέλλει την ανεξέλεγκτη κατάσταση στον αρχαιολογικό χώρο, επισημαίνει τις φθορές που προκαλεί ο υπερτουρισμός και ζητά άμεση αντικατάσταση της εργοταξιακής περίφραξης με μέτρα ουσιαστικής προστασίας. Παράλληλα, εκφράζεται έντονη δυσαρέσκεια για τις πολιτικές του Δήμου και του Υπουργείου Πολιτισμού, με το Κίνημα να απαιτεί διάλογο, διαφάνεια και βιώσιμη διαχείριση των μνημείων και του περιβάλλοντος της Νάξου.
«Πορτάρα», 34η Συνέλευση, 07/08/25 του Κινήματος «Σώστε τις Παραλίες της Νάξου»
Την Πέμπτη 07 Αυγούστου 2025 19.10-20.40 πραγματοποιήθηκε η 34η συνάντηση των πολιτών στο Βίντσι. Είχε προηγηθεί δημόσια πρόσκληση. Λόγω ξαφνικής θύελλας αναβλήθηκε για αργότερη ημερομηνία με καλύτερο καιρό η ενημερωτική δράση με αποδέκτη τους επισκέπτες στον Ναό του Απόλλωνα και το Βίντσι. Μετά από δύο ενημερωτικές δράσεις σε Αλυκό και Αγία Άννα, και αυτή η δράση αποφασίστηκε με στόχο να ενημερωθούν οι επισκέπτες της Πορτάρας και στο Βίντσι το ηλιοβασίλεμα για τους απλούς κανόνες συμπεριφοράς στον αρχαιολογικό και παραλιακό χώρο. Τα ενεργά μέλη δεσμεύονται επικοινωνήσουν για εξεύρεση καινούριας ημερομηνίας και προετοιμασίας της ενημερωτικής αυτής δράσης.
Παρά τη θύελλα βρέθηκαν στο Βίντσι γύρω στα 20 μέλη και συζήτησαν για τα εξής θέματα:
Πορτάρα
α. Κατόπιν αυτοψίας μελών του κινήματος και ιδιαίτερα Χωραϊτών που λούονται καθημερινά στο Βίντσι και τη Γρόττα έχουν παρατηρηθεί τα εξής:
Η επισκεψιμότητα του μνημείου είναι όλο και μεγαλύτερη και ειδικά το ηλιοβασίλεμα. Οι επισκέπτες που δεν χωρούν πάνω στη νησίδα παίρνουν θέση στο Βίντσι. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ανάρμοστη συμπεριφορά των χιλιάδων επισκεπτών της νησίδας που παραβιάζουν την διακριτική περίφραξη με σχοινί και πατάνε πάνω στα αρχαία εντός και εκτός περίφραξης, τα μετατοπίζουν, παίρνουν μικρά κομμάτια και τρώνε και πίνουν εκεί. Η διάβρωση του εδάφους της νησίδας επιταχύνεται με το ποδοπάτημα χιλιάδων εκτός μονοπατιών με σημεία που έχει καταστραφεί η βλάστηση και τα έργα υποστήριξης εδάφους. Τα μονοπάτια σε πολλά σημεία έχουν καταστραφεί (έχει αποκολληθεί ή σπάσει η πλακόστρωση ή έχει φύγει το χώμα γεμίσματος). Επίσης παρατηρείται ότι τουριστικοί παράγοντες δραστηριοποιούνται στην πώληση “πακέτων” ηλιοβασιλέματος στην Πορτάρα με παροχές εκτός της μεταφοράς και το πικ νικ. Τα σκουπίδια των επισκεπτών μετά τα φαγοπότια στη νησίδα και στο Βίντσι καταλήγουν παντού και στη θάλασσα. Οι επισκέπτες και οι τουριστικοί παράγοντες βάζουν όχι μόνο σε κίνδυνο το μνημείο και το περιβάλλον, αλλά και τον ίδιο τους τον εαυτό, αφού στέκονται ή κάθονται στα πρανή με χαλαρό έδαφος για καλύτερη θέαση και κυρίως φωτογράφιση του ηλιοβασιλέματος. Παρόμοια φαινόμενα προσβολής των αξιών του μνημείου προστίθενται αθροιστικά στις υλικές φθορές του. Παρατηρείται η χρησιμοποίηση του από επιχειρήσεις για τη διαφήμιση προϊόντων και υπηρεσιών με φωτογραφίσεις και βιντεολήψεις. Τέλος έχουν καταγραφεί και πρόσφατα πανηγυρισμοί πάνω στα μάρμαρα από ντόπιους οπαδούς αθλητικών ομάδων ή με άλλες αφορμές.
β. Πριν λίγες μέρες μετά από περιστατικό επισκέπτη που έλαβε πάρα πολύ μεγάλη δημοσιότητα και δημόσια κατακραυγή και έβαζε σε κίνδυνο το μνημείο, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων προχώρησε σε ενίσχυση της υπάρχουσας περίφραξης με σχοινί και την τοποθέτηση αρχικά για την ώρα του ηλιοβασιλέματος και μετά από το πρωί ως το βράδυ αρχαιοφύλακα. Δυστυχώς τα μέτρα δεν έφεραν αποτέλεσμα και η ανεξέλεγκτη κατάσταση συνεχίστηκε με τους επισκέπτες να συνεχίζουν να παραβιάζουν τον αρχαιολογικό χώρο. Η Υπηρεσία προέβη αμέσως μετά σε εσπευσμένη εργοταξιακή περίφραξη (ψηλό συρματόπλεγμα) σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της και την υπεύθυνη αρχαιολόγο με την οποία συζήτησαν οι πολίτες κατά την αυτοψία τους, ως το μόνο επιτρεπόμενο άμεσο προσωρινό μέτρο που δεν απαιτεί βάσει Νόμου μελέτη και έγκριση συμβουλίου. Για τις ενέργειες αυτές ήταν ενήμερος ο Δήμαρχος που μια μέρα μετά την τοποθέτηση της περίφραξης, κατέθεσε καταγγελία με αποτέλεσμα τη σύλληψη των εργατών και της υπεύθυνης αρχαιολόγου. Το πρωί της 07/08/2025 η Υπηρεσία προχώρησε σε επισκευές των μονοπατιών. Πάλι την επισκέφθηκαν δύο ένστολοι λιμενικοί που βιντεοσκοπούσαν καθ’ οδόν προς την Πορτάρα τους εργαζόμενους με το κινητό τους και αναφέρονταν με ύβρεις για αυτούς. Η Υπηρεσία ενημέρωσε ότι έχει δρομολογηθεί “μελέτη μετατροπής του μνημείου σε οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο” και ότι η προσωρινή περίφραξη θέλουν να έχει αντικατασταθεί “χθες”.
γ. Μετά από συζήτηση οι πολίτες ζητούν να συμπεριληφθούν οι εξής προτάσεις:
• η εργοταξιακή περίφραξη πρέπει άμεσα να αντικατασταθεί με κατεπείγουσα προτεραιοποίηση της μελέτης και της έγκρισης των μέτρων προστασίας
• η μελέτη προστασίας του μνημείου να επικοινωνηθεί άμεσα στους πολίτες με τη δυνατότητα έστω σύντομης διαβούλευσής τους. Συγκεκριμένα οι πολίτες ζητούν να συμπεριληφθούν στη συζήτηση οι εξής σκέψεις:
– πρόσβαση στο μνημείο μόνο εντός ωραρίου
– φύλαξη του μνημείου με αρχαιοφύλακες βάσει των προβλεπόμενων διατάξεων
– απαγόρευση φαγητών και ποτών
– πρόβλεψη έτσι ώστε οι επισκέπτες να μην κινούνται ούτε πάνω στο μνημείο, ούτε στα πρανή βάζοντας σε κίνδυνο το μνημείο, τη νησίδα και τους εαυτούς τους
– επιμέρους μελέτη φέρουσας ικανότητας της νησίδας, με καθορισμό ανώτατου αριθμού επισκεπτών
– εργασίες συντήρησης του μνημείου
– εργασίες συγκράτησης εδάφους και μείωσης της διάβρωσής του
– το μέτρο επιβολής εισιτηρίου στον τοπικό πληθυσμό βρίσκει αντίθετους τους πολίτες.
Το κόστος του τουρισμού στη Νάξο πρέπει να μελετηθεί και υπολογιστεί άμεσα από τους αρμόδιους φορείς. Όπως και με τις παραλίες και το νερό το κόστος της βιομηχανίας του τουρισμού μετακυλίεται στους φορολογούμενους, τα κέρδη όμως σε συγκεκριμένους ιδιώτες. Η έννοια της φέρουσας ικανότητας του νησιού απουσιάζει από τη συζήτηση όπως και ο σχεδιασμός μιας βιώσιμης ανάπτυξης, ειδικά στο πεδίο του τουρισμού, της πολύ γρήγορα αναπτυσσόμενης βιομηχανίας του νησιού. Απαιτούμε άμεσες ενέργειες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Δημοτικής και Περιφερειακής προς αυτή την κατεύθυνση.
Τέλος, οι πολίτες διαμηνύουν ότι η εργασία της Αρχαιολογίας πρέπει να γίνεται χωρίς εκφοβισμούς από το Δήμο και απαιτούν από τη Δημοτική Αρχή να αναγνωρίσει τον θεσμικό ρόλο της συνδράμοντας στην προστασία του μνημείου σε πνεύμα διαλόγου και συνεργασίας με την Υπηρεσία που όχι μόνο είναι η μόνη υπεύθυνη για την προστασία του μνημείου, αλλά και διαχρονικά έχει επιτελέσει εξαιρετικό έργο προστασίας των μνημείων και του τοπίου στα νησιά του Δήμου. Ο ρόλος της Δημοτικής Αρχής φαίνεται να αναλώνεται σε ψηφοθηρικές σπασμωδικές κινήσεις, αντί στη συγκρότηση δημοσίου διαλόγου με υπηρεσίες, επιστήμονες, φορείς και πολίτες.
Η δυσαρέσκεια για τις πολιτικές αποφάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού που συμπεριλαμβάνουν την υποστελέχωση της Υπηρεσίας με αποτέλεσμα την μη επαρκή ή καθυστερημένη προστασία μνημείων ή την καθυστέρηση αδειοδότησης οικοδομικών αδειών εν μέσω οικοδομικού οργασμού λόγω υπερτουρισμού και διαχρονικής πολιτικής ανεπάρκειας των φορέων να σταματήσουν την έκνομη δόμηση εκτός σχεδίου και εντός παραδοσιακών οικισμών, δεν μπορούν να εκφράζονται με εκφοβισμό, ύβρεις και παρεμπόδιση του έργου των υπαλλήλων της.
Αγία Άννα
Ενημέρωση για τη δράση του κινήματος στην Αγία Άννα, τα πρακτικά έχουν δημοσιευθεί.
Απόλλωνας
Ενημέρωση για τη δημοσίευση της αυτοψίας των πολιτών του Απόλλωνα και της ανάγκης περαιτέρω (και νομικών) ενεργειών κατά του ρυπαίνοντος Βιολογικού Καθαρισμού και άσκησης πίεσης για θέσπιση καθεστώτος προστασίας του υγροτόπου.
Πυργάκι
Ενημέρωση για διαδικασία αδειοδότησης πεντάστερου ξενοδοχείου στο ανατολικό άκρο του Πυργακίου και μέσα στην περιοχή λαθραμμοληψίας που καταγγέλθηκε 02/2024 όπως έχει δημοσιευθεί. Ανάγκη για περαιτέρω ενημέρωση.
Άγιος Γεώργιος
Ενημέρωση για πρόσφατη κοπή αρμυρικιών στο νότιο τέλος της παραλίας, όπως έχει δημοσιευθεί από το Κίνημα και νεότερη κοπή στο βόρειο κομμάτι της. Ανάγκη διενέργειας αυτοψίας.
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
