Σχεδόν δύο χρόνια μετά την υπογραφή της συμφωνίας στη Νάξο παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, εγκρίθηκε το επενδυτικό πρόγραμμα από Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ΕΤΕπ – 1,1 δισ. ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις, 977 εκατ. για ΑΠΕ και αποθήκευση και 200 εκατ. για φράγματα και ταμιευτήρες – Η εκκρεμότητα του φράγματος Τσικαλαριού και η δέσμευση του πρωθυπουργού που παραμένει ανοιχτή
Σχεδόν δύο χρόνια μετά τη Νάξο, όπου παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη υπογράφηκε η συμφωνία για τη σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων, το πρόγραμμα περνά πλέον στο επόμενο στάδιο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ενέκριναν το επενδυτικό πρόγραμμα του Ταμείου, το οποίο περιλαμβάνει έργα και δράσεις συνολικού ύψους 2,3 δισ. ευρώ για τον ενεργειακό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό των ελληνικών νησιών.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις Κυκλάδες, καθώς μεταξύ των εγκεκριμένων παρεμβάσεων περιλαμβάνονται 1,1 δισ. ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις και συναφείς ενεργειακές υποδομές σε Κυκλάδες, Δωδεκάνησα και νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου.
Παράλληλα, προβλέπονται 977 εκατ. ευρώ για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με αποθήκευση, με ιδιαίτερη έμφαση στα φωτοβολταϊκά συστήματα αυτοκατανάλωσης, 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού και 56 εκατ. ευρώ για υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Ωστόσο, η έγκριση αφορά το συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα και δεν σημαίνει ότι τα παραπάνω ποσά έχουν ήδη κατανεμηθεί ανά νησί ή ανά συγκεκριμένο έργο. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί αναλυτική κατανομή από την οποία να προκύπτει ποιες παρεμβάσεις και ποιο ύψος χρηματοδότησης αντιστοιχούν ειδικά στη Νάξο ή στα υπόλοιπα νησιά των Κυκλάδων.
Από τη Νάξο ξεκίνησε το Ταμείο
Η σημερινή εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σύνδεση με τη Νάξο.
Στις 21 Νοεμβρίου 2024, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, είχε υπογραφεί στο νησί η συμφωνία μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για τη σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων.
Το Ταμείο δημιουργήθηκε αποκλειστικά για την Ελλάδα, ως χρηματοδοτικό πλαίσιο που συνδυάζει τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών με την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, την αποθήκευση, την ηλεκτροκίνηση και άλλες υποδομές που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση.
Την ίδια ημέρα, σε αποκλειστική γραπτή συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στο NaxosTimes και στην Πόπη Αλιμπέρτη, ο πρωθυπουργός είχε αναφερθεί στους στόχους του Ταμείου και στη σημασία του για τη Νάξο, τις Κυκλάδες και συνολικά τη νησιωτική Ελλάδα.
Μιλώντας για την επιλογή της Νάξου για την υπογραφή της συμφωνίας, είχε συνδέσει τη νέα χρηματοδοτική πρωτοβουλία με την ανάγκη τα νησιά να αποκτήσουν καθαρότερη και οικονομικότερη ενέργεια, αλλά και με την υλοποίηση έργων που θα βελτιώνουν την καθημερινότητα χωρίς να αλλοιώνουν την ιδιαίτερη φυσιογνωμία τους.
Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, η έγκριση του επενδυτικού προγράμματος σηματοδοτεί τη μετάβαση από τον αρχικό σχεδιασμό στην εξειδίκευση και υλοποίηση των παρεμβάσεων.
Πού κατευθύνονται τα 2,3 δισ. ευρώ
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι εγκεκριμένες παρεμβάσεις κατανέμονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:
• 1,1 δισ. ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις και συναφείς ενεργειακές υποδομές στα Δωδεκάνησα, στις Κυκλάδες και στα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου.
• 977 εκατ. ευρώ για έργα ΑΠΕ με αποθήκευση, με ιδιαίτερη έμφαση σε φωτοβολταϊκά συστήματα αυτοκατανάλωσης σε κατοικίες, ξενοδοχεία, εστιατόρια, καταστήματα, γραφεία, νοσοκομεία, δομές φροντίδας, σχολεία, δημόσια κτίρια, αγροτικές εγκαταστάσεις και καλλιεργήσιμες εκτάσεις.
• 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού.
• 56 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Οι εκτιμώμενοι πόροι του Ταμείου ανέρχονται σήμερα σε περίπου 2 δισ. ευρώ, με βάση τις τρέχουσες τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, ενώ το τελικό ύψος τους θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της τιμής των δικαιωμάτων κατά την περίοδο λειτουργίας του.
Τα 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και η εκκρεμότητα του Τσικαλαριού
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Νάξο παρουσιάζει η πρόβλεψη 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού, καθώς στο νησί παραμένει εδώ και χρόνια ανοιχτή η υπόθεση του ημιτελούς φράγματος Τσικαλαριού.
Μάλιστα, κατά την ίδια επίσκεψή του στη Νάξο, τον Νοέμβριο του 2024, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αναλάβει δημόσια και συγκεκριμένη δέσμευση για την ολοκλήρωση του έργου και την προκήρυξη των μελετών για τα σχετικά αρδευτικά δίκτυα.
«Δεν γίνεται να έχουμε στη Νάξο ένα φράγμα το οποίο είναι ημιτελές τόσα χρόνια. Είναι δέσμευσή μου το φράγμα αυτό επιτέλους να ολοκληρωθεί και να προκηρυχθούν οι μελέτες για τα σχετικά δίκτυα άρδευσης», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Παράλληλα, είχε εντάξει το έργο σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό διαχείρισης των υδάτινων πόρων, αναφερόμενος σε αφαλατώσεις, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων, αντλησιοταμίευση και μικρές δεξαμενές.
Σχεδόν δύο χρόνια μετά, ωστόσο, η δημόσια δέσμευση για την ολοκλήρωση του φράγματος Τσικαλαριού παραμένει σε εκκρεμότητα, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει προχωρήσει η ολοκλήρωση του έργου, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες για την υδατική επάρκεια και τον πρωτογενή τομέα της Νάξου.
Η πρόβλεψη των 200 εκατ. ευρώ στο νέο επενδυτικό πρόγραμμα επαναφέρει επομένως εύλογα το ερώτημα εάν το φράγμα Τσικαλαριού ή οι παρεμβάσεις που απαιτούνται για την ολοκλήρωση και αξιοποίησή του μπορούν να ενταχθούν στη συγκεκριμένη χρηματοδοτική κατηγορία.
Μέχρι στιγμής, πάντως, από την ανακοίνωση του Υπουργείου δεν προκύπτει ότι το φράγμα στο Τσικαλαριό περιλαμβάνεται στα εγκεκριμένα έργα, ούτε έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη χρηματοδότηση για αυτό από το Ταμείο Απανθρακοποίησης.
Το επόμενο ερώτημα: Τι προβλέπεται συγκεκριμένα για τη Νάξο;
Μετά την ευρωπαϊκή έγκριση, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναφέρει ότι, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, προχωρά πλέον στην εξειδίκευση των έργων και στην υλοποίηση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων.
Και ακριβώς σε αυτό το στάδιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Νάξο και τα άλλα νησιά των Κυκλάδων η συγκεκριμενοποίηση του σχεδιασμού.
Ποια έργα του Ταμείου αφορούν τα νησιά του νομού; Ποιες δυνατότητες ανοίγονται για φωτοβολταϊκά αυτοκατανάλωσης σε κατοικίες, επιχειρήσεις, δημόσια κτίρια και αγροτικές εγκαταστάσεις; Υπάρχουν έργα υδατικών υποδομών της Νάξου που σχεδιάζεται να ενταχθούν στα 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και ταμιευτήρες; Και ποια είναι πλέον η πορεία του φράγματος Τσικαλαριού, σχεδόν δύο χρόνια μετά τη δημόσια δέσμευση του πρωθυπουργού για την ολοκλήρωσή του;
Η έγκριση των 2,3 δισ. ευρώ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων. Για τη Νάξο, όμως, όπου υπογράφηκε η συμφωνία με την οποία ξεκίνησε αυτή η διαδρομή, το ενδιαφέρον περνά πλέον από τα συνολικά ποσά στα συγκεκριμένα έργα που θα φτάσουν στο νησί και στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους.
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
