Νάξος και Μικρές Κυκλάδες: 5.146 γεννήσεις και 4.535 θάνατοι σε 26 χρόνια – Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ

Θετικό φυσικό ισοζύγιο στα 21 από τα 26 χρόνια της περιόδου 1999–2024, αλλά με σαφή εξασθένηση τα τελευταία χρόνια – Στο +12 έκλεισε το 2024

Μια διαφορετική εικόνα από αυτήν που κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος της χώρας αποτυπώνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τη φυσική κίνηση του πληθυσμού στη Νάξο και τις Μικρές Κυκλάδες.

Η επεξεργασία των επίσημων στοιχείων για τις γεννήσεις και τους θανάτους κατά την περίοδο 1999–2024 δείχνει ότι στην εδαφική περιοχή που αντιστοιχεί στον σημερινό Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων καταγράφηκαν συνολικά 5.146 γεννήσεις και 4.535 θάνατοι.

Το σωρευτικό φυσικό ισοζύγιο της 26ετίας –δηλαδή η διαφορά γεννήσεων και θανάτων– είναι συνεπώς θετικό κατά 611 άτομα.

Η εικόνα, ωστόσο, αλλάζει αισθητά όσο πλησιάζουμε στο σήμερα: από το συνολικό πλεόνασμα των 611 γεννήσεων έναντι των θανάτων, οι 566 είχαν ήδη καταγραφεί έως το 2013, ενώ ολόκληρη η περίοδος 2014–2024 προσθέτει μόλις 45.

Το εύρημα αυτό διαφοροποιεί την εικόνα της περιοχής από την πανελλαδική πορεία, χωρίς όμως η Νάξος και οι Μικρές Κυκλάδες να μένουν ανεπηρέαστες από τη δημογραφική πίεση των τελευταίων ετών.

Θετικό το 2024 μετά από τρία δύσκολα χρόνια

Το 2024 καταγράφηκαν στον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων 191 γεννήσεις και 179 θάνατοι, με αποτέλεσμα το φυσικό ισοζύγιο να διαμορφωθεί στο +12.

Η επιστροφή σε θετικό πρόσημο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς είχε προηγηθεί μια τριετία κατά την οποία η εικόνα είχε επιδεινωθεί:

• το 2021 καταγράφηκαν 210 γεννήσεις και 215 θάνατοι, με ισοζύγιο −5
• το 2022 193 γεννήσεις και 204 θάνατοι, με ισοζύγιο −11
• το 2023 γεννήσεις και θάνατοι ήταν ακριβώς ίσοι, 201 έναντι 201, με μηδενικό φυσικό ισοζύγιο.

Η τιμή των θανάτων για το 2023 εμφανίζεται στο νεότερο αρχείο της ΕΛΣΤΑΤ ως αναθεωρημένο στοιχείο.

Θετικό ισοζύγιο στα 21 από τα 26 χρόνια

Από τα 26 χρόνια που εξετάστηκαν, τα 21 έκλεισαν με περισσότερες γεννήσεις από θανάτους, τέσσερα με αρνητικό φυσικό ισοζύγιο και ένα με μηδενικό.

Τα μόνα έτη με αρνητικό πρόσημο ήταν:

• 2000: 192 γεννήσεις – 196 θάνατοι (−4)
• 2018: 190 – 199 (−9)
• 2021: 210 – 215 (−5)
• 2022: 193 – 204 (−11)

Το μεγαλύτερο θετικό ισοζύγιο της περιόδου καταγράφηκε το 2004, όταν οι 216 γεννήσεις έναντι 135 θανάτων έδωσαν πλεόνασμα +81.

Η εξέλιξη του φυσικού ισοζυγίου 

Οι γεννήσεις παρουσιάζουν αξιοσημείωτη αντοχή

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διαχρονική πορεία των γεννήσεων.

Το 1999 είχαν καταγραφεί 205 γεννήσεις στην περιοχή που αντιστοιχεί στον σημερινό Δήμο. Ακριβώς 205 καταγράφηκαν και το 2009, ενώ το 2024 ήταν 191.

Η διαφορά μεταξύ 2009 και 2024 περιορίζεται έτσι σε 14 γεννήσεις ή 6,8%.

Σε ολόκληρη την περίοδο 1999–2024 καταγράφονται κατά μέσο όρο περίπου 198 γεννήσεις τον χρόνο, με υψηλότερη τιμή τις 219 γεννήσεις του 2001 και χαμηλότερη τις 168 του 2006.

Το 2024, επομένως, παρά τη μείωση σε σχέση με το 2009, δεν αποτελεί ιστορικό χαμηλό της 26ετίας και βρίσκεται σχετικά κοντά στον μέσο όρο της περιόδου.

Η μεγάλη διαφορά πριν και μετά το 2014

Πίσω από το συνολικό +611 κρύβεται, πάντως, μια ουσιαστική μεταβολή.

Την περίοδο 1999–2013 καταγράφηκαν συνολικά:

2.993 γεννήσεις – 2.427 θάνατοι = +566

Την περίοδο 2014–2024:

2.153 γεννήσεις – 2.108 θάνατοι = +45

Επομένως, περίπου το 93% του συνολικού θετικού φυσικού ισοζυγίου της 26ετίας είχε δημιουργηθεί έως το 2013.

Το στοιχείο αυτό δεν επιτρέπει από μόνο του συμπεράσματα για τις αιτίες της μεταβολής, δείχνει όμως καθαρά ότι το δημογραφικό πλεονέκτημα της περιοχής έχει περιοριστεί σημαντικά κατά την τελευταία δεκαετία.

Σε αντίθετη κατεύθυνση η χώρα

Η εικόνα αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν τοποθετηθεί στο γενικό δημογραφικό περιβάλλον της Ελλάδας.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), από τις αρχές της δεκαετίας του 2010 οι θάνατοι στη χώρα είναι σταθερά περισσότεροι από τις γεννήσεις. Για την περίοδο 2011–2024 το Ινστιτούτο υπολογίζει περίπου 510.000 περισσότερους θανάτους από γεννήσεις.

Το 2024 η Ελλάδα είχε περίπου 68.500 γεννήσεις, ενώ αντιστοιχούσαν 6,6 γεννήσεις και 12,2 θάνατοι ανά 1.000 κατοίκους.

Η ίδια μελέτη επισημαίνει, ωστόσο, ότι η εξέλιξη των φυσικών ισοζυγίων παρουσιάζει μεγάλες διαφοροποιήσεις μεταξύ των περιοχών της χώρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το ΙΔΕΜ, ο Νομός Κυκλάδων καταγράφει 19 έτη αρνητικού φυσικού ισοζυγίου στη διάρκεια της περιόδου 1980–2024, αριθμό μικρότερο από εκείνον που καταγράφεται σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας.

Οι ερευνητές συνδέουν γενικότερα αυτές τις γεωγραφικές διαφοροποιήσεις με παράγοντες όπως η διαφορετική εξέλιξη της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης, η γονιμότητα και κυρίως η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού. Η μελέτη, πάντως, δεν εξετάζει ειδικά τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων και συνεπώς δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ερμηνεία των επιμέρους μεταβολών που καταγράφονται στα τοπικά στοιχεία.

Πώς έγινε η επεξεργασία των στοιχείων

Η επεξεργασία πραγματοποιήθηκε από το NaxosTimes με βάση τους επίσημους πίνακες της ΕΛΣΤΑΤ για τις γεννήσεις κατά τόπο μόνιμης κατοικίας της μητέρας και τους θανάτους κατά τόπο μόνιμης κατοικίας του θανόντος.

Επειδή ο σημερινός Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων δεν υπήρχε με τη σημερινή διοικητική μορφή σε ολόκληρη την εξεταζόμενη περίοδο, για τα έτη 1999–2013 αθροίστηκαν τα στοιχεία που αφορούν τους τότε Δήμους Νάξου και Δρυμαλίας και τις Κοινότητες Δονούσας, Ηρακλειάς, Κουφονησίων και Σχοινούσας.

Με τον τρόπο αυτό ανακατασκευάζεται για τα παλαιότερα έτη η εδαφική περιοχή που αντιστοιχεί στον σημερινό Δήμο. Για την περίοδο από το 2014 και μετά χρησιμοποιούνται τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων.

Το φυσικό ισοζύγιο δεν ταυτίζεται με τη μεταβολή του συνολικού πληθυσμού, καθώς προκύπτει αποκλειστικά από τη διαφορά γεννήσεων και θανάτων και δεν περιλαμβάνει τις μεταναστευτικές ροές.

Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις