Κοινή παρέμβαση επτά συλλόγων για την εκτός σχεδίου δόμηση, τους παραδοσιακούς οικισμούς και τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις – Αίτημα ολοκλήρωσης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων εντός εξαμήνου
Σοβαρές ανησυχίες για τις επιπτώσεις των πρόσφατων πολεοδομικών ρυθμίσεων στο φυσικό και οικιστικό περιβάλλον των Κυκλάδων εκφράζουν επτά σύλλογοι μηχανικών και αρχιτεκτόνων των νησιών, με κοινή επιστολή τους προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, τον Πανελλήνιο Σύλλογο Αρχιτεκτόνων και τους βουλευτές Κυκλάδων.
Στην επιστολή, με ημερομηνία 16 Οκτωβρίου 2026, επισημαίνουν τον κίνδυνο δημιουργίας ενός πολεοδομικού καθεστώτος «δύο ταχυτήτων», στο οποίο οι δυνατότητες δόμησης περιορίζονται για τους μικρούς και μεσαίους ιδιοκτήτες, ενώ μεγάλης κλίμακας τουριστικές επενδύσεις μπορούν να προχωρούν μέσω ειδικών εργαλείων σχεδιασμού.
Οι υπογράφοντες αναγνωρίζουν ότι ο έλεγχος και ο περιορισμός της εκτός σχεδίου δόμησης αποτελούν αναγκαίο στόχο. Προειδοποιούν, ωστόσο, ότι χωρίς ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό οι νέες ρυθμίσεις ενδέχεται να δημιουργήσουν πρόσθετες πιέσεις στο κυκλαδικό τοπίο και στους παραδοσιακούς οικισμούς.
Αβεβαιότητα για χιλιάδες ιδιοκτησίες
Ένα από τα βασικά ζητήματα που θέτουν είναι η δυνατότητα δόμησης σε εκτός σχεδίου ακίνητα που δεν διαθέτουν πρόσωπο σε νομίμως υφιστάμενο κοινόχρηστο δρόμο.
Όπως υπογραμμίζουν, η μη ολοκληρωμένη αναγνώριση του κοινόχρηστου οδικού δικτύου, σε συνδυασμό με τους περιορισμούς στην εκτός σχεδίου δόμηση, δημιουργεί αβεβαιότητα για χιλιάδες ιδιοκτησίες.
Παράλληλα, αναφέρονται στο Προεδρικό Διάταγμα του Απριλίου 2025 για την επαναοριοθέτηση οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, εκφράζοντας φόβους ότι εκτάσεις που μέχρι σήμερα θεωρούνταν εντός ορίων οικισμών ενδέχεται να βρεθούν εκτός αυτών.
Σύμφωνα με τους συλλόγους, εάν περιοριστεί σημαντικά η διαθέσιμη οικοδομήσιμη γη χωρίς να έχουν προηγουμένως δημιουργηθεί οργανωμένοι οικιστικοί υποδοχείς, η ζήτηση για κατοικία και επαγγελματικές δραστηριότητες θα μεταφερθεί στις περιοχές όπου εξακολουθεί να επιτρέπεται η δόμηση.
Κίνδυνος αλλοίωσης του κυκλαδικού τοπίου
Οι μηχανικοί προειδοποιούν για τη συγκέντρωση της νέας δόμησης κατά μήκος των βασικών οδικών αξόνων των νησιών, με αποτέλεσμα τη σταδιακή δημιουργία συνεχών οικιστικών και τουριστικών ζωνών.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζουν και για την πίεση που μπορεί να ασκηθεί στους ιστορικούς πυρήνες των παραδοσιακών οικισμών, οι οποίοι διαθέτουν ιδιαίτερη αρχιτεκτονική κλίμακα και φυσιογνωμία.
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι οι γενικοί όροι δόμησης που προβλέπονται στο σχετικό Προεδρικό Διάταγμα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να επιτρέψουν ύψη και αριθμό ορόφων που δεν ανταποκρίνονται στον χαρακτήρα πολλών κυκλαδικών οικισμών.
Οι σύλλογοι ζητούν ειδικούς κανόνες προστασίας, προσαρμοσμένους στη μορφολογία και στην ιστορική φυσιογνωμία κάθε περιοχής, ώστε ο περιορισμός της διάσπαρτης δόμησης να μη μεταφέρει την οικοδομική πίεση στο εσωτερικό των παραδοσιακών οικισμών.
«Πολεοδομικές ρυθμίσεις δύο ταχυτήτων»
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται η διαφορετική μεταχείριση που, σύμφωνα με τους υπογράφοντες, προκύπτει ανάμεσα στις μεμονωμένες ιδιοκτησίες και στις μεγάλες επενδύσεις.
Επισημαίνουν ότι, την ώρα που περιορίζονται οι δυνατότητες δόμησης για μικρούς ιδιοκτήτες, εξακολουθούν να υπάρχουν ειδικά πολεοδομικά εργαλεία για την οργανωμένη ανάπτυξη μεγάλων εκτάσεων.
Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρουν τη σχεδιαζόμενη τουριστική ανάπτυξη στην περιοχή των Κολυμπηθρών της Πάρου, σε έκταση άνω των 300 στρεμμάτων, καθώς και την τουριστική επένδυση στον μεσαιωνικό οικισμό Μοναστήρια της Τήνου.
Οι σύλλογοι υποστηρίζουν ότι τέτοιου είδους επενδύσεις μπορεί να επιβαρύνουν τις υποδομές και τους φυσικούς πόρους των νησιών, να αλλοιώσουν το τοπίο και να περιορίσουν τα οφέλη που παραμένουν στις τοπικές οικονομίες.
Διευκρινίζουν ότι το ζήτημα δεν είναι η αντιπαράθεση της μικρής ιδιοκτησίας με τη μεγάλη επένδυση, αλλά η ανάγκη να ισχύουν σαφείς και κοινοί πολεοδομικοί κανόνες, ανεξάρτητα από την οικονομική δυνατότητα του επενδυτή.
Επιτάχυνση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων
Ως βασική λύση οι σύλλογοι προτάσσουν την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, τα οποία θεωρούν απαραίτητα για τον καθορισμό των χρήσεων γης, των ορίων δόμησης, των περιοχών προστασίας και των δυνατοτήτων οργανωμένης ανάπτυξης.
Τονίζουν ότι κάθε νησί διαθέτει διαφορετικά χαρακτηριστικά, υποδομές, φυσικούς πόρους και αντοχές, επομένως οι οριζόντιες ρυθμίσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που λαμβάνει υπόψη τη φέρουσα ικανότητα κάθε τόπου.
Στο πλαίσιο αυτό ζητούν την ουσιαστική ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων εντός εξαμήνου, την άμεση θεσμική αναγνώριση του κοινόχρηστου οδικού δικτύου και την προστασία των ιστορικών και παραδοσιακών οικισμών.
Ζητούν ακόμη τον εκσυγχρονισμό των αισθητικών κανόνων δόμησης, την κατάργηση του καθεστώτος στρατηγικών επενδύσεων τουριστικού χαρακτήρα στις Κυκλάδες και την υποχρεωτική συμμετοχή των τοπικών Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής στις σχετικές εγκρίσεις και αποφάσεις.
Παράλληλα, προτείνουν την έκδοση εγκυκλίου προς τις Υπηρεσίες Δόμησης, ώστε να διασφαλιστεί ενιαία αντιμετώπιση των πολεοδομικών προδιαγραφών στο μεταβατικό διάστημα.
Οι επτά σύλλογοι που συνυπογράφουν
Την επιστολή υπογράφουν εκπρόσωποι του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Κυκλάδων, του Συλλόγου Μελετητών Μηχανικών Νομού Κυκλάδων, του Συλλόγου Μηχανικών Επαρχίας Θήρας, του Συλλόγου Μηχανικών Νάξου, του Συλλόγου Μηχανικών Τήνου, του Συλλόγου Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων Πάρου – Αντιπάρου και του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Μυκόνου, Άνδρου και Τήνου.
Με την κοινή τους παρέμβαση ζητούν έναν πολεοδομικό σχεδιασμό που θα προστατεύει το ιδιαίτερο κυκλαδικό τοπίο, θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των νησιών και θα διασφαλίζει ίσους κανόνες για μικρούς ιδιοκτήτες και μεγάλους επενδυτές.
Διαβάστε ολόκληρη την κοινή επιστολή των επτά συλλόγων μηχανικών και αρχιτεκτόνων των Κυκλάδων προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τους αρμόδιους φορείς:
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
