Σκληρή κριτική για το χωροταξικό των ΑΠΕ, πρόταση διπλασιασμού των αντισταθμιστικών και δέσμευση για ανάδειξη των ζητημάτων της Νάξου στην Ευρωβουλή – Οι παρεμβάσεις, οι παρουσίες και οι απουσίες στην εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ
Ξεκάθαρη θέση υπέρ της πράσινης μετάβασης, αλλά με την ουσιαστική συμμετοχή και συμφωνία των τοπικών κοινωνιών, διατύπωσε από τη Νάξο ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Γιάννης Μανιάτης. Παράλληλα, άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση για τον χωροταξικό σχεδιασμό των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, παρουσίασε συγκεκριμένες προτάσεις για την αύξηση των αντισταθμιστικών οφελών και δεσμεύτηκε να συνεργαστεί με τους τοπικούς φορείς για την ανάδειξη ζητημάτων της Νάξου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Παρασκευής 16 Οκτωβρίου, στο Δημοτικό Θέατρο «Ιάκωβος Καμπανέλλης», με κεντρικούς ομιλητές τον Γιάννη Μανιάτη και τον πρώην υπουργό Γιώργο Ανωμερίτη. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι ενεργειακές εξελίξεις, οι ανεμογεννήτριες, ο χωροταξικός σχεδιασμός και οι προϋποθέσεις μιας δίκαιης πράσινης μετάβασης για τα νησιά.
«Καμία επένδυση χωρίς τη συμφωνία της τοπικής κοινωνίας»
Ο Γιάννης Μανιάτης ξεκαθάρισε ότι παραμένει σταθερός υποστηρικτής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, χαρακτηρίζοντας την πράσινη μετάβαση μονόδρομο για την Ελλάδα και την Ευρώπη. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη ενεργειακών επενδύσεων δεν μπορεί να γίνεται ερήμην των τοπικών κοινωνιών.
«Δεν υπάρχει περίπτωση να περάσει καμία επένδυση εάν η τοπική κοινωνία δεν συμφωνεί. Όχι μόνο είναι ηθικά απαράδεκτο. Είναι και πρακτικά αδύνατο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στις αντιδράσεις που έχουν εκδηλωθεί στη Νάξο για τις σχεδιαζόμενες αιολικές εγκαταστάσεις, υποστήριξε ότι οι αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη από την κεντρική διοίκηση. Επισήμανε επίσης ότι η προστασία του ιδιαίτερου τοπίου και η εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας ενός τόπου αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις πριν από την υλοποίηση μεγάλων επενδύσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ευθύνη των υπουργών να υπερασπίζονται δημόσια τις αποφάσεις τους, επισημαίνοντας ότι δεν αρκεί η υπογραφή μιας διοικητικής πράξης από την Αθήνα χωρίς ουσιαστική συζήτηση με τις κοινωνίες που επηρεάζονται.
Σφοδρή κριτική για το χωροταξικό των ΑΠΕ
Ένα από τα βασικά σημεία της ομιλίας του ήταν η πολύχρονη καθυστέρηση στον χωροταξικό σχεδιασμό των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Ο πρώην υπουργός ανέφερε ότι ήδη από το 2014, κατά τη θητεία του στο υπουργείο, είχε υπογράψει τη χρηματοδότηση της σχετικής μελέτης. Κατηγόρησε την κυβέρνηση για τις καθυστερήσεις που ακολούθησαν, θέτοντας το ερώτημα εάν αυτές επέτρεψαν να προχωρήσουν μεγάλες επενδύσεις πριν ολοκληρωθεί το νέο πλαίσιο σχεδιασμού.
Επικαλέστηκε παράλληλα στοιχεία για την εγκατεστημένη ισχύ των ΑΠΕ και για έργα που έχουν εξασφαλίσει όρους σύνδεσης, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει ήδη καλύψει, σε επίπεδο λειτουργουσών και δρομολογημένων εγκαταστάσεων, τον σχετικό στόχο για το 2030.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στις αυξανόμενες περικοπές παραγόμενης πράσινης ενέργειας, τις οποίες συνέδεσε με την ανεπαρκή ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι περικοπές έφτασαν το 3,5% το 2024, ξεπέρασαν το 7% το 2025, ενώ εκτίμησε ότι το 2026 θα υπερβούν το 12%.
Με βάση τα παραπάνω, αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα ενός χωροταξικού σχεδιασμού που, όπως υποστήριξε, έρχεται αφού έχουν ήδη διαμορφωθεί σημαντικά δεδομένα στον ενεργειακό χάρτη της χώρας.
Αντισταθμιστικά οφέλη: Πρόταση αύξησης από το 3% στο 6%
Συγκεκριμένη πρόταση για την ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών παρουσίασε ο Γιάννης Μανιάτης αναφερόμενος στα αντισταθμιστικά οφέλη από τις αιολικές εγκαταστάσεις.
Υπενθύμισε ότι το ποσοστό του 3% θεσμοθετήθηκε το 2011 και ξεκαθάρισε ότι η σημερινή θέση του ΠΑΣΟΚ είναι ο τουλάχιστον διπλασιασμός του, στο 6%.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της ουσιαστικής συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών στα οικονομικά οφέλη των επενδύσεων, ακόμη και μέσω μετοχικής συμμετοχής, ενώ υποστήριξε ότι οι κάτοικοι των περιοχών όπου εγκαθίστανται ανεμογεννήτριες θα πρέπει να απολαμβάνουν πολύ μεγαλύτερες ελαφρύνσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.
«Εάν θέλει μια μεγάλη επένδυση να συνεχίσει να δουλεύει σε έναν τόπο, θα πρέπει ο τόπος αυτός, η κοινωνία αυτή να αισθάνεται ότι είναι μέτοχος», σημείωσε.
Δέσμευση για ενεργειακές κοινότητες και πρόσθετο ηλεκτρικό χώρο
Ιδιαίτερη σημασία είχε η απάντηση του ευρωβουλευτή για τις ενεργειακές κοινότητες, στις οποίες μπορούν να συμμετέχουν δήμοι, συνεταιρισμοί και πολίτες, εξασφαλίζοντας ενεργειακά οφέλη για σχολεία, δημοτικές εγκαταστάσεις και άλλες τοπικές υποδομές.
Ο Γιάννης Μανιάτης δεσμεύτηκε ότι, εφόσον το ΠΑΣΟΚ αναλάβει τη διακυβέρνηση, το 50% του πρόσθετου διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου που θα προκύψει από την αναβάθμιση των δικτύων και την ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης θα διατεθεί σε ενεργειακές κοινότητες.
Παρουσίασε την πρόταση αυτή ως έναν τρόπο ώστε οι τοπικές κοινωνίες να συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή ενέργειας και να μειώνουν το κόστος λειτουργίας των δημόσιων και κοινωνικών υποδομών τους.
Ανωμερίτης: Ενιαίος σχεδιασμός με σεβασμό στο περιβάλλον και στα νησιά
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Ανωμερίτης υποστήριξε ότι η αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας πρέπει να συνδυάζεται με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της παραγωγικής δραστηριότητας των νησιών.
Επισήμανε ότι τα ειδικά χωροταξικά σχέδια για την ενέργεια, τον τουρισμό και άλλες δραστηριότητες δεν μπορούν να λειτουργούν αποσπασματικά, αλλά πρέπει να εντάσσονται σε έναν συνολικό σχεδιασμό που λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της θάλασσας για τη νησιωτική Ελλάδα, επαναφέροντας την ανάγκη ρητής συνταγματικής προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Άσκησε κριτική στον περιορισμένο χρόνο δημόσιας διαβούλευσης για σημαντικά χωροταξικά ζητήματα και υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, υπερασπίστηκε τις περιβαλλοντικές πολιτικές των προηγούμενων κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, αναφερόμενος ιδιαίτερα στις υποδομές αποχέτευσης, στους βιολογικούς καθαρισμούς και στην προστασία των φυσικών πόρων.
Οι ερωτήσεις του κοινού: Από τον υπερτουρισμό μέχρι την πυρηνική ενέργεια
Μετά τις κεντρικές ομιλίες ακολούθησε συζήτηση, κατά την οποία τέθηκαν ερωτήματα για τις ενεργειακές πολιτικές, τις τοπικές επιπτώσεις των επενδύσεων και τις δυνατότητες συμμετοχής των πολιτών.
Η Θέκλα Κίζη έθεσε το ζήτημα της συμβατότητας του υπερτουρισμού με την πράσινη μετάβαση και τη διαχείριση των φυσικών πόρων, καθώς και ερώτημα για τις προοπτικές του κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου.
Απαντώντας, ο Γιάννης Μανιάτης υποστήριξε ότι η Νάξος δεν έχει, κατά την εκτίμησή του, υπερβεί τη φέρουσα ικανότητά της, επισημαίνοντας πάντως πως ο τουρισμός απαιτεί παράλληλες επενδύσεις στη διαχείριση απορριμμάτων, στο νερό και στις μεταφορές. Για τον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου αναφέρθηκε στη γεωπολιτική σημασία του, προειδοποιώντας ωστόσο κατά της υπερβολικής παρουσίασης των δυνατοτήτων του.
Ο Μανώλης Βάβουλας ζήτησε διευκρινίσεις για τη θέση του ΠΑΣΟΚ σχετικά με την επανακρατικοποίηση της ΔΕΗ και τις παρεμβάσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ευρωβουλευτής απάντησε ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στην επανακρατικοποίηση, καθώς, όπως υποστήριξε, το Δημόσιο διαθέτει ήδη δυνατότητες παρέμβασης στη λειτουργία της επιχείρησης.
Ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Κορώνου Νίκος Χουζούρης, έθεσε ερωτήματα για τη δυνατότητα αποθήκευσης της ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ, για το ύψος των αντισταθμιστικών οφελών και για την ανάγκη ελέγχου της απόδοσής τους στις τοπικές κοινωνίες.
Ο αερολιμενάρχης Νάξου Ερωτόκριτος Καϊδατζής, ζήτησε διευκρινίσεις για την ανάπτυξη των ενεργειακών κοινοτήτων, τη θέση του ΠΑΣΟΚ απέναντι στους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες και το κατά πόσο οι αντιδράσεις στις ανεμογεννήτριες συνδέονται με τη λογική «ναι στις ΑΠΕ, αλλά όχι στην περιοχή μας».
Στην απάντησή του για την πυρηνική ενέργεια, ο Γιάννης Μανιάτης εξέφρασε την αντίθεσή του στην προοπτική εγκατάστασης πυρηνικών μονάδων στην Ελλάδα χωρίς προηγούμενη ουσιαστική δημόσια και κοινοβουλευτική συζήτηση. Επισήμανε επίσης τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις και την τεχνολογική εξάρτηση που, κατά την άποψή του, συνεπάγεται μια τέτοια επιλογή.
Για τις τοπικές αντιδράσεις στα έργα ΑΠΕ αναγνώρισε ότι το φαινόμενο «όχι στην αυλή μου» εμφανίζεται σε πολλές ευρωπαϊκές κοινωνίες, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι η επιβολή αποφάσεων, αλλά ο διάλογος, η επιστημονική τεκμηρίωση και η παρουσία των αρμόδιων υπουργών στις τοπικές κοινωνίες.
Τέλος, ο Γιάννης Τριαντάφυλλος ανέδειξε τις αντιφάσεις που παρατηρούνται μεταξύ των αδειοδοτήσεων μεγάλων ενεργειακών εγκαταστάσεων κοντά σε προστατευόμενες περιοχές και των περιορισμών που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι παραδοσιακών οικισμών στην εγκατάσταση μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων ή ηλιακών θερμοσιφώνων.
Ο Γιάννης Μανιάτης αναγνώρισε ότι το ζήτημα παραμένει άλυτο και υποστήριξε πως χρειάζεται συνεργασία των συναρμόδιων υπηρεσιών, ώστε η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς να μπορεί να συνυπάρχει με την πράσινη μετάβαση.
Η ευρωπαϊκή πολιτική και η κριτική στην κυβέρνηση
Στην αρχή της ομιλίας του, ο ευρωβουλευτής αναφέρθηκε στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, στον ανταγωνισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα και στις επιπτώσεις των διεθνών εξελίξεων στην ενεργειακή ασφάλεια.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις διαπραγματεύσεις για τον νέο επταετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, τονίζοντας ότι η Ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών δεν πρόκειται να αποδεχθεί περικοπές στα κονδύλια συνοχής και αγροτικής πολιτικής.
Αναφέρθηκε επίσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και στην ανάγκη ευρωπαϊκής στήριξης των ελληνικών θέσεων, ενώ άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τη διαχείριση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, τις καθυστερήσεις στην αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Σε πολιτικό επίπεδο, παρουσίασε την κυβερνητική προοπτική του ΠΑΣΟΚ ως στόχο για την επόμενη περίοδο, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης στη χώρα.
Δέσμευση για ανάδειξη των ζητημάτων της Νάξου στην Ευρωβουλή
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Γιάννης Μανιάτης δήλωσε διαθέσιμος να συνεργαστεί με τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, την Περιφέρεια και την τοπική κοινωνία, προκειμένου να προωθηθούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητήματα που σχετίζονται με ευρωπαϊκές πολιτικές και χρηματοδοτήσεις.
Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, «από το φράγμα μέχρι το αιολικό και από την αγροτική παραγωγή μέχρι τη θαλάσσια ρύπανση», επισημαίνοντας ότι θα επιδιώξει να ζητηθούν απαντήσεις από τους αρμόδιους Ευρωπαίους επιτρόπους.
Η τοποθέτησή του αποτέλεσε πολιτική δέσμευση για συνεργασία και ανάδειξη των τοπικών προβλημάτων.
Η συμμετοχή και οι παρουσίες στην εκδήλωση
Παρά το ενδιαφέρον της θεματολογίας, η προσέλευση στην εκδήλωση ήταν σχετικά περιορισμένη ενώ ιδιαίτερα αισθητή ήταν η πολύ μικρή παρουσία νέων ανθρώπων.
Ο Γιάννης Μανιάτης και ο Γιώργος Ανωμερίτης έγιναν πάντως δεκτοί με ενθουσιασμό από το ακροατήριο. Στην εκδήλωση συμμετείχαν στελέχη και φίλοι του ΠΑΣΟΚ από τη Νάξο, αλλά και από άλλα νησιά των Κυκλάδων, μεταξύ των οποίων η Πάρος και η Σαντορίνη.
Παρόντες ήταν ο δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων Δημήτρης Λιανός, ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας Λεονάρδος Χατζηανδρέου, δημοτικοί σύμβουλοι της μειοψηφίας και ο πρώην έπαρχος Βασίλης Κορρές.
Χαιρετισμούς απηύθυναν ο δήμαρχος, ο Λεονάρδος Χατζηανδρέου, καθώς και οι Γιάννης Βλασερός, Γιάννης Πολυχρονάκος και Νάντια Σαλτερή, πρόσωπα τα ονόματα των οποίων ακούγονται στο πλαίσιο των συζητήσεων για τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί σχετικές υποψηφιότητες.
Παρευρέθηκαν επίσης μέλη της Νομαρχιακής Επιτροπής Εκλογικού Αγώνα του ΠΑΣΟΚ στις Κυκλάδες. Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχαν ο γραμματέας της Επιτροπής, Στράτος Φουτάκογλου, και το μέλος της, Νίκος Μαρούλης.
Αξιοσημείωτη ήταν η απουσία αρκετών γνωστών τοπικών στελεχών του ΠΑΣΟΚ, καθώς και η περιορισμένη, σύμφωνα με την εικόνα της αίθουσας, εκπροσώπηση επαγγελματικών και κοινωνικών φορέων.
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
