Η αρχική χρηματοδότηση, ο διαγωνισμός των 15,94 εκατ. ευρώ, οι αλλεπάλληλες παρατάσεις, ο αποκλεισμός των δύο προσφορών και η δικαστική διαδρομή μέχρι το ΣτΕ – Τώρα η Νάξος προστίθεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Νοτίου Αιγαίου
Έξι χρόνια μετά τις πρώτες επίσημες εξαγγελίες για την κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας Αποβλήτων στη Νάξο, το έργο βρίσκεται μπροστά σε μια νέα αλλαγή σχεδιασμού.
Η ανακοίνωση του γενικού γραμματέα Συντονισμού και Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μανώλη Γραφάκου, ότι η Νάξος πρόκειται να προστεθεί στον ήδη εγκεκριμένο σχεδιασμό του Νοτίου Αιγαίου για Σύρο, Πάρο και Μύκονο, επαναφέρει ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό εδώ και χρόνια: τι απέγινε η ΜΕΑ Νάξου;
Το NaxosTimes ανατρέχει στις αποφάσεις, στις χρηματοδοτήσεις, στον διαγωνισμό και στη δικαστική διαδρομή του έργου. Η εικόνα που προκύπτει είναι μια πορεία που ξεκινά το 2020, περνά από ένταξη σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα, δημοπράτηση και αλλεπάλληλες παρατάσεις και καταλήγει, μετά τον αποκλεισμό των δύο προσφορών που είχαν υποβληθεί, μέχρι το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Η εξαγγελία του 2020
Η ιστορία αρχίζει τον Οκτώβριο του 2020. Τότε, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης είχε ανακοινώσει ότι η Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων της Νάξου επρόκειτο να δημοπρατηθεί έως το τέλος του έτους.
Ο σχεδιασμός της εποχής προέβλεπε πέντε μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων στο Νότιο Αιγαίο, σε Νάξο, Σύρο, Σαντορίνη, Ρόδο και Κω. Για τη Νάξο προβλεπόταν η εγκατάσταση της μονάδας στον χώρο του υφιστάμενου ΧΥΤΑ, ο οποίος θα μετατρεπόταν σε ΧΥΤΥ, με επεξεργασία τόσο των σύμμεικτων απορριμμάτων όσο και των οργανικών αποβλήτων που θα συλλέγονταν χωριστά.
Η δημοπράτηση έως το τέλος του 2020, ωστόσο, δεν έγινε.
2022: Ένταξη με χρηματοδότηση 7,4 εκατ. ευρώ
Το επόμενο ουσιαστικό βήμα καταγράφεται στις 9 Μαρτίου 2022, όταν εντάχθηκε στο επιχειρησιακό πρόγραμμα ΥΜΕΠΕΡΑΑ η πράξη με τίτλο «Επεξεργασία υπολειμματικών σύμμεικτων Α.Σ.Α. και Προδιαλεγμένων Βιοαποβλήτων Νήσου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων», με κωδικό ΟΠΣ 5131941.
Η απόφαση προέβλεπε συνολική δημόσια δαπάνη περίπου 7,4 εκατ. ευρώ και Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων δυναμικότητας 5.300 τόνων ετησίως, καθώς και χωριστή γραμμή επεξεργασίας προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων περίπου 850 τόνων τον χρόνο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το αρχικό χρονοδιάγραμμα: ως ημερομηνία έναρξης είχε οριστεί η 1η Οκτωβρίου 2022 και ως ημερομηνία ολοκλήρωσης η 31η Δεκεμβρίου 2023.
Το 2023 έρχεται ο διαγωνισμός των 15,94 εκατ. ευρώ
Τον Σεπτέμβριο του 2023 η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου προκήρυξε τελικά τον ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό για την κατασκευή της ΜΕΑ υπολειμματικών σύμμεικτων και βιοαποβλήτων Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, με αριθμό ΕΣΗΔΗΣ 203597.
Η βασική εκτιμώμενη αξία του έργου ανερχόταν σε 10.021.903,30 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Μαζί όμως με τα δικαιώματα προαίρεσης για τη λειτουργία της εγκατάστασης και τις εργασίες επέκτασης, η συνολική εκτιμώμενη αξία έφθανε τα 15.938.032,56 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Πρόκειται για διαφορετικό οικονομικό μέγεθος από την αρχική συγχρηματοδοτούμενη πράξη των περίπου 7,4 εκατ. ευρώ, καθώς ο διαγωνισμός περιελάμβανε ευρύτερο αντικείμενο, λειτουργία και δικαιώματα προαίρεσης.
Τον Νοέμβριο του 2023 ακολούθησε τροποποίηση της πράξης, μεταξύ άλλων λόγω της έναρξης της διαγωνιστικής διαδικασίας, ενώ προστέθηκε και υποέργο για τη νομική υποστήριξη του διαγωνισμού.
Οι συνεχείς παρατάσεις
Η διαγωνιστική διαδικασία, όμως, δεν εξελίχθηκε ομαλά. Από τα τέλη του 2023 και μέσα στο 2024 καταγράφεται σειρά μεταθέσεων της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής προσφορών.
Οι παρατάσεις διαδέχθηκαν η μία την άλλη, με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου να φτάνει τον Οκτώβριο του 2024 στην έβδομη μετάθεση της ημερομηνίας του διαγωνισμού.
Στο μεταξύ, στη διαδικασία είχαν ήδη προκύψει προδικαστικές και δικαστικές εμπλοκές.
Απρίλιος 2025: Δύο προσφορές – η μία αποκλείεται
Στις 24 Απριλίου 2025 η Περιφερειακή Επιτροπή Νοτίου Αιγαίου ενέκρινε το πρώτο πρακτικό του διαγωνισμού, ανοίγοντας πλέον μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση για το έργο.
Στον διαγωνισμό είχαν υποβληθεί δύο προσφορές: από την ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε. και από την Ένωση Οικονομικών Φορέων ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε. – ΜΕΤΚΑ ΑΤΕ ΜΕΑ ΝΑΞΟΥ.
Με την απόφαση 124/2025, η Περιφερειακή Επιτροπή απέρριψε την προσφορά της ΗΛΕΚΤΩΡ, κρίνοντας ότι δεν πληρούσε απαιτήσεις των τευχών του διαγωνισμού, ενώ έκανε δεκτή την προσφορά της ένωσης ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ – ΜΕΤΚΑ και αποφάσισε τη συνέχισή της στο επόμενο στάδιο.
Η ΕΑΔΗΣΥ και η δεύτερη προσφορά
Η υπόθεση δεν τελείωσε εκεί.
Ακολούθησε η απόφαση 1029/2025 της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων, με την οποία κρίθηκε ότι ούτε η προσφορά της ένωσης ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ – ΜΕΤΚΑ πληρούσε συγκεκριμένη τεχνική προδιαγραφή της διακήρυξης και έπρεπε να αποκλειστεί.
Το ζήτημα αφορούσε τεχνικές προδιαγραφές του συστήματος αποκονίωσης της προσφερόμενης μονάδας και ειδικότερα τη διαστασιολόγηση του σχετικού δικτύου.
Η ένωση ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ – ΜΕΤΚΑ προσέφυγε στη συνέχεια στο Συμβούλιο της Επικρατείας ζητώντας την ακύρωση και την αναστολή εκτέλεσης της απόφασης της ΕΑΔΗΣΥ.
2026: Η υπόθεση φτάνει στο Συμβούλιο της Επικρατείας
Μετά την αναβλητική απόφαση 1986/2025, το Δ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας εξέδωσε την απόφαση 798/2026.
Το ΣτΕ απέρριψε την αίτηση, κρίνοντας νόμιμη και επαρκώς αιτιολογημένη την κρίση της ΕΑΔΗΣΥ για τον αποκλεισμό της προσφοράς, καθώς το προσφερόμενο σύστημα αποκονίωσης δεν πληρούσε τη συγκεκριμένη τεχνική προδιαγραφή της διακήρυξης.
Έτσι, μετά τη δικαστική εξέλιξη, καμία από τις δύο προσφορές που είχαν κατατεθεί στον διαγωνισμό δεν παρέμενε αποδεκτή: η ΗΛΕΚΤΩΡ είχε αποκλειστεί στο πρώτο στάδιο και η ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ – ΜΕΤΚΑ στη συνέχεια της διαδικασίας που έφτασε έως το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Μέχρι στιγμής, πάντως, το NaxosTimes δεν έχει εντοπίσει δημοσιευμένη απόφαση της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου με την οποία να ματαιώνεται τυπικά ο συγκεκριμένος διαγωνισμός. Συνεπώς, άλλο είναι το γεγονός ότι δεν απέμεινε αποδεκτή προσφορά και άλλο η τυπική ματαίωση της διαγωνιστικής διαδικασίας.
Και τώρα αλλάζει ξανά ο σχεδιασμός
Η τελευταία εξέλιξη έρχεται στις αρχές Οκτωβρίου 2026.
Μιλώντας στο 9ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, ο γενικός γραμματέας Συντονισμού και Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ Μανώλης Γραφάκος γνωστοποίησε ότι ο ήδη εγκεκριμένος σχεδιασμός για το Νότιο Αιγαίο, ο οποίος σήμερα αφορά μονάδες σε Σύρο, Πάρο και Μύκονο, πρόκειται να επικαιροποιηθεί ώστε να προστεθεί και η Νάξος.
Για Σύρο, Πάρο και Μύκονο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ενιαίος σχεδιασμός μέσω ΣΔΙΤ, ενδεικτικού προϋπολογισμού 194,92 εκατ. ευρώ, που περιλαμβάνει Μονάδες Ανάκτησης και Ανακύκλωσης στα τρία νησιά και Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στην Τήνο.
Η προσθήκη της Νάξου σε αυτόν τον σχεδιασμό σηματοδοτεί επομένως μια νέα κατεύθυνση σε σχέση με τον ξεχωριστό διαγωνισμό που είχε προκηρυχθεί για το νησί το 2023.
Έξι χρόνια μετά, τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν
Από την εξαγγελία του 2020 έως σήμερα έχουν μεσολαβήσει έξι χρόνια. Στο διάστημα αυτό υπήρξε ένταξη και χρηματοδότηση του έργου, προκήρυξη διαγωνισμού, επανειλημμένες παρατάσεις, δύο προσφορές που τελικά αποκλείστηκαν και δικαστική διαδρομή μέχρι το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Η νέα ανακοίνωση ανοίγει πλέον ένα διαφορετικό κεφάλαιο, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί συγκεκριμένα ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν επισήμως.
Με ποιο ακριβώς σχήμα θα ενταχθεί η Νάξος στον νέο σχεδιασμό;
Θα πρόκειται για ΜΕΑ ή για Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης;
Ποια θα είναι η δυναμικότητα και ο προϋπολογισμός της;
Τι θα συμβεί τυπικά με τον διαγωνισμό του 2023 και με τη χρηματοδότηση που είχε εξασφαλιστεί;
Και, κυρίως, ποιο είναι πλέον το νέο χρονοδιάγραμμα για την κατασκευή της μονάδας;
Αυτές είναι οι απαντήσεις που απομένουν μετά από μια διαδρομή έξι ετών για ένα έργο που είχε ανακοινωθεί ότι θα δημοπρατούνταν πριν από το τέλος του 2020 και το οποίο, τον Οκτώβριο του 2026, εισέρχεται σε έναν ακόμη νέο σχεδιασμό.
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
