Κάτοικοι ζητούν επανεξέταση της χωροθέτησης εγκαταστάσεων περίπου 600 kW στη θέση «Περγάρι» και εξηγήσεις για τη φερόμενη επανέναρξη των εργασιών
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στο Μέσα Βουνί της Άνδρου η σχεδιαζόμενη ανάπτυξη φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων κοντά στον παραδοσιακό οικισμό, με κατοίκους να εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο τοπίο, στην πολιτιστική κληρονομιά και στη φυσιογνωμία της περιοχής.
Με επιστολή διαμαρτυρίας που περιήλθε στο NaxosTimes, κάτοικοι του χωριού ζητούν από τις αρμόδιες αρχές να επανεξετάσουν τη χωροθέτηση των εγκαταστάσεων και να δώσουν δημόσιες απαντήσεις για τις σχετικές εγκρίσεις και την πορεία των εργασιών.
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η θέση «Περγάρι», όπου, σύμφωνα με την επιστολή, έχουν εκδοθεί έξι χωριστές Εγκρίσεις Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας για όμορες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, συνολικής ισχύος περίπου 600 kW.
Έξι εγκρίσεις και προβληματισμός για τη χωροθέτηση
Οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι, παρά την έκδοση χωριστών εγκρίσεων, οι εγκαταστάσεις λόγω της γειτνίασης και των χαρακτηριστικών τους συγκροτούν ουσιαστικά ένα ενιαίο σύνολο. Ζητούν, επομένως, να εξεταστεί συνολικά η επίδρασή τους στην περιοχή.
Όπως αναφέρουν, η προβλεπόμενη εγκατάσταση αναπτύσσεται εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου του χωριού, σε απόσταση μικρότερη των 50 μέτρων από την πλησιέστερη κατοικία. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, σε ακτίνα περίπου 100 μέτρων βρίσκονται τέσσερις κατοικίες και μία εκκλησία.
Οι αποστάσεις αυτές προέρχονται από την καταγγελία των κατοίκων και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα με επίσημο τοπογραφικό διάγραμμα.
Οι κάτοικοι επισημαίνουν επίσης ότι η συγκεκριμένη περιοχή δεν αποτελεί απλώς μια αγροτική έκταση, αλλά μέρος ενός ιστορικού τοπίου με αναβαθμίδες, λιθόκτιστες κατασκευές και μνημεία που συνδέονται με την παραδοσιακή φυσιογνωμία της Άνδρου.
Παραδοσιακός οικισμός με θεσμοθετημένη προστασία
Το Μέσα Βουνί έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός με το ΦΕΚ 504/Δ΄/1988, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της επίσημης πλατφόρμας πολεοδομικού σχεδιασμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν, επίσης, ναοί, μονές, κρήνες και άλλα κτίσματα που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις προστασίας ιστορικών διατηρητέων μνημείων της Άνδρου. Μεταξύ αυτών αναφέρονται ο ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου, ο Άγιος Δημήτριος, η Αγία Πετρένια και η Κρήνη Πετρένια, που περιλαμβάνονται στο ΦΕΚ 65/Β΄/1992.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ιστορική λιθόκτιστη διαδρομή Έξω Βουνί – Μέσα Βουνί – Παλαιόκαστρο – Γιαννισαίο – Λαρδιά – Ρωγό – Όρμος Κορθίου, η οποία έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο με το ΦΕΚ 1369/Β΄/2001.
Η ύπαρξη αυτών των χαρακτηρισμών αναδεικνύει την ανάγκη να διευκρινιστεί ποιες ειδικές προϋποθέσεις προστασίας ισχύουν στο συγκεκριμένο σημείο και αν έχουν ληφθεί υπόψη κατά την αδειοδότηση.
Η παρέμβαση του Δήμου και οι αντιδράσεις των κατοίκων
Σύμφωνα με την επιστολή, το ζήτημα τέθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο Άνδρου τον περασμένο Μάιο από τον πρώην αντιδήμαρχο Κορθίου Σπύρο Τσαούση.
Οι κάτοικοι αναφέρουν ότι τον Ιούλιο ο Δήμος Άνδρου υπέβαλε αίτημα ανάκλησης των σχετικών εγκρίσεων προς την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης, επικαλούμενος ζητήματα νομιμότητας. Όπως υποστηρίζουν, ακολούθησε διακοπή των οικοδομικών εργασιών.
Τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με την ίδια επιστολή, 108 κάτοικοι εξέφρασαν εγγράφως την αντίθεσή τους στην εγκατάσταση και στήριξαν την παρέμβαση του Δήμου.
Οι συντάκτες της διαμαρτυρίας υποστηρίζουν ότι ενημερώθηκαν πρόσφατα πως επιτράπηκε εκ νέου η συνέχιση των εργασιών, χωρίς να τους έχει κοινοποιηθεί επίσημα η σχετική πράξη ή η αιτιολογία της.
Η πληροφορία αυτή αποτελεί κρίσιμο σημείο της υπόθεσης, καθώς δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί δημοσίως, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων, ποια διοικητική απόφαση επέτρεψε τη συνέχιση των εργασιών και με ποιο σκεπτικό.
Ζητούν εξέταση από τις αρμόδιες υπηρεσίες
Οι κάτοικοι ζητούν να εξεταστεί η υπόθεση από το αρμόδιο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και την Αρχαιολογική Υπηρεσία, προκειμένου να αξιολογηθεί η συμβατότητα των εγκαταστάσεων με το προστατευόμενο πολιτιστικό περιβάλλον.
Ζητούν ακόμη τη δημόσια τοποθέτηση των αρμόδιων αρχών σχετικά με τις εγκρίσεις, τη χωροθέτηση των έργων κοντά σε κατοικίες και την προστασία του παραδοσιακού τοπίου.
Στην επιστολή τους τονίζουν ότι ο χαρακτηρισμός ενός οικισμού ως παραδοσιακού πρέπει να έχει ουσιαστικό περιεχόμενο και να λαμβάνεται υπόψη στις αποφάσεις για τις χρήσεις και τις παρεμβάσεις στην περιοχή.
Παράλληλα, καλούν τους Ανδριώτες και όσους ενδιαφέρονται για το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον του νησιού να στηρίξουν την προσπάθειά τους.
Τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά
Η υπόθεση αναδεικνύει την ανάγκη να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις: Ποιο είναι το ακριβές περιεχόμενο των έξι εγκρίσεων; Έχει εξεταστεί η σχέση μεταξύ των επιμέρους εγκαταστάσεων; Ποιες υπηρεσίες έχουν γνωμοδοτήσει για τη χωροθέτηση; Ποια ήταν η τύχη του αιτήματος ανάκλησης που, σύμφωνα με τους κατοίκους, υπέβαλε ο Δήμος; Και με ποια πράξη φέρεται να επετράπη η συνέχιση των εργασιών;
Η αξιολόγηση της νομιμότητας του έργου προϋποθέτει την εξέταση των σχετικών διοικητικών πράξεων, των τοπογραφικών στοιχείων και τυχόν γνωμοδοτήσεων των αρμόδιων υπηρεσιών.
Για τους κατοίκους του Μέσα Βουνίου, πάντως, το βασικό αίτημα είναι σαφές: να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε ενεργειακή εγκατάσταση στην περιοχή θα είναι συμβατή με το ισχύον καθεστώς προστασίας και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του ιστορικού οικισμού.
Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή των κατοίκων του Μέσα Βουνίου
ΘΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΕΝΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΖΩΝΗ;
ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΣΤΟ ΜΕΣΑ ΒΟΥΝΙ
Με θλίψη, αγανάκτηση και έντονη ανησυχία παρακολουθούμε το τελευταίο διάστημα την ολοένα αυξανόμενη εγκατάσταση μεγάλων ενεργειακών έργων σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Η άναρχη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών και άλλων ενεργειακών εγκαταστάσεων απειλεί να οδηγήσει στην υποβάθμιση του τοπίου, στην αλλοίωση της φυσιογνωμίας παραδοσιακών οικισμών, στην απώλεια φυσικών οικοσυστημάτων και στη συρρίκνωση της βιοποικιλότητας, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας του τόπου μας.
Τον περασμένο Μάιο πληροφορηθήκαμε ότι δρομολογούνταν η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών στο Μέσα Βουνί Άνδρου, βάσει έξι χωριστών Εγκρίσεων Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ) που ειναι δημοσιευμένες στο ΔΙΑΥΓΕΙΑ. Οι εγκρίσεις αυτές αφορούν όμορες και διαδοχικές φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, συνολικής ισχύος περίπου 600 kW, στη θέση «Περγάρι» του Μέσα Βουνίου, οι οποίες, λόγω της χωροθέτησης και των χαρακτηριστικών τους, αποτελούν ουσιαστικά ενιαία εγκατάσταση
Το Μέσα Βουνί δεν είναι ένας οποιοσδήποτε οικισμός. Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός με το ΦΕΚ 504 Δ΄/1988, διαθέτει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία, φυσικό κάλλος, πλούσια βιοποικιλότητα και μακραίωνη ιστορία. Ο οικισμός αναφέρεται στις σωζόμενες ιστορικές πηγές τουλάχιστον από τον 16ο αιώνα και εξακολουθεί να κατοικείται αδιάλειπτα επί αιώνες. Η βυζαντινή Μονή του Αγίου Αντωνίου, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την περιοχή της εγκατάστασης, μαρτυρεί την ανθρώπινη παρουσία ήδη από τη βυζαντινή εποχή.
Ο σχεδιαζόμενος φωτοβολταϊκός σταθμός χωροθετείται εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου του χωριού, σε απόσταση μόλις 50 μέτρων από την πλησιέστερη κατοικία, ενώ γειτνιάζει άμεσα με οικοδομήσιμα οικόπεδα κατοίκων. Επιπλέον, μέσα σε ακτίνα μόλις 100 μέτρων από την εγκατάσταση βρίσκονται τέσσερα σπίτια και μία εκκλησία. Υπενθυμίζουμε ότι η ευρύτερη περιοχή περιλαμβάνει 16 χαρακτηρισμένα ιστορικά διατηρητέα μνημεία, προστατευόμενα [ ΦΕΚ τ. Β’ 65/1992], μεταξύ των οποίων ναοί, μονές, κρήνες και λοιπά αξιόλογα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ορισμένα εκ των οποίων (Ιερός Ναός Εισοδίων Θεοτόκου, Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου, Παναγία Πετρένια, Κρήνη Πετρένια) βρίσκονται σε μικρή απόσταση από τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Επίσης σε κοντινή απόσταση βρίσκεται η λιθόκτιστη διαδρομή Έξω Βουνί – Μέσα Βουνί – Παλαιόκαστρο – Γιαννισαίο – Λαρδιά – Ρωγό – Όρμος Κορθίου που αποτελεί μία από τις τρείς μοναδικές διαδρομές της Άνδρου χαρακτηρισμένες ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία [ΦΕΚ τ. Β’ 1369/2001 ] και οι οποίες τελούν υπό ειδικό καθεστώς κρατικής προστασίας κατά τις διατάξεις του ν. 4858/2021.
Το γεγονός ότι ο παραδοσιακός οικισμός του Μέσα Βουνίου, όπως και πολλοί άλλοι οικισμοί της Άνδρου, δεν διαθέτει σαφώς καθορισμένα όρια δεν μπορεί να αποτελεί λόγο παράκαμψης της ανάγκης προστασίας του. Αντίθετα, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ουσιαστική εξέταση της συμβατότητας τέτοιων εγκαταστάσεων με τον παραδοσιακό χαρακτήρα του οικισμού, το προστατευόμενο τοπίο και τις ειδικές χωροταξικές και πολεοδομικές ρυθμίσεις που ισχύουν στην Άνδρο. Η εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών, πέρα από την έντονη οπτική όχληση εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου, απειλεί να αλλοιώσει καθοριστικά το φυσικό τοπίο. Η θέα της περιοχής είναι μοναδική και σπάνια: αντικρίζει κανείς διαδοχικά τρεις κορυφογραμμές, τον Λευκόποδα, τον Προφήτη Ηλία και τη Γερακώνα, ενώ στα αριστερά υψώνεται η κορυφή του Επάνω Κάστρου. Πρόκειται για ένα τοπίο που αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορικής και φυσικής ταυτότητας του χωριού μας.
Αφορμή για την ενημέρωσή μας αποτέλεσε η αναφορά στο ζήτημα αυτό από τον πρώην Αντιδήμαρχο Κορθίου Σπύρο Τσαούση στο Δ.Σ. του Μαΐου, ο οποίος υποστήριξε έκτοτε και αδιάλειπτα την προστασία του οικισμού προβαίνοντας σε πολλές ενέργειες. Τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους, ο Δήμος Άνδρου υπέβαλε στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης αίτηση ανάκλησης των σχετικών ΕΕΔΜΚ, προβάλλοντας σοβαρά ζητήματα νομιμότητας των εγκαταστάσεων. Ακολούθησε διακοπή των οικοδομικών εργασιών από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης. Τον Σεπτέμβριο, 108 κάτοικοι του Μέσα Βουνίου εκφράσαμε εγγράφως την έντονη αντίθεσή μας και υποστηρίξαμε την παρέμβαση του Δήμου, ζητώντας την προστασία του οικισμού μας.
Πρόσφατα, ωστόσο, πληροφορηθήκαμε ότι η ίδια Υπηρεσία επέτρεψε εκ νέου τη συνέχιση των εργασιών, χωρίς μέχρι σήμερα να μας έχει κοινοποιηθεί επισήμως η σχετική πράξη ή να έχουμε λάβει γνώση της αιτιολογίας της. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την ανησυχία μας, καθώς εξακολουθούμε να θεωρούμε αναγκαία την πλήρη εξέταση των ζητημάτων που έχουν τεθεί σχετικά με τη χωροθέτηση και τη νομιμότητα των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων.
Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών συνολικής ισχύος περίπου 600 kW σε τόσο μικρή απόσταση από κατοικίες και από τον πυρήνα ενός ιστορικού παραδοσιακού οικισμού δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για τις επιπτώσεις στο τοπίο, στην καθημερινότητα των κατοίκων και στη διατήρηση της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του χωριού.
Η προστασία ενός παραδοσιακού οικισμού δεν μπορεί να εξαντλείται στον χαρακτηρισμό του ως προστατευόμενου στα χαρτιά. Οφείλει να αποτυπώνεται στις πράξεις και στις αποφάσεις της Διοίκησης. Διαφορετικά, ποιο είναι το πραγματικό περιεχόμενο της προστασίας που η ίδια η Πολιτεία έχει θεσπίσει;
Ζητούμε από τις αρμόδιες αρχές να λάβουν σοβαρά υπόψη την αντίθεση των κατοίκων στη συγκεκριμένη εγκατάσταση, καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες και τον προστατευόμενο χαρακτήρα του παραδοσιακού οικισμού μας.
Ζητούμε να εξεταστεί η υπόθεση από το αρμόδιο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και την Αρχαιολογική Υπηρεσία, σύμφωνα με όσα προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος της περιοχής.
Ζητούμε, επίσης, τη δημόσια τοποθέτηση των αρμόδιων αρχών για το ζήτημα. Πώς αξιολογείται η χωροθέτηση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων συνολικής ισχύος περίπου 600 kW, σε άμεση γειτνίαση με κατοικίες και οικοδομήσιμα οικόπεδα, εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου ενός ιστορικού παραδοσιακού οικισμού; Και με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η προστασία της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας και του τοπίου του;
Παράλληλα απευθύνουμε έκκληση σε όλους τους Ανδριώτες και σε όσους αγαπούν και ενδιαφέρονται για την Άνδρο να συμπαρασταθούν στην προσπάθειά μας να προστατεύσουμε το χωριό μας.
Επιθυμία μας είναι το Μέσα Βουνί να συνεχίσει να αποτελεί έναν ζωντανό παραδοσιακό οικισμό, διατηρώντας το τοπίο, την ιστορία και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία που τον χαρακτηρίζουν εδώ και αιώνες.
Δεν θα θέλαμε το μέλλον του τόπου μας να θυμίζει τον «Εφιάλτη της Περσεφόνης» του Νίκου Γκάτσου.
Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα
κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο
τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα
και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο.
Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης,
στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς.
Με αγάπη για τον τόπο μας και όλη την Άνδρο,
110 κάτοικοι του Μέσα Βουνίου.
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
