Στο επίκεντρο Πολύαιγος και Καρδιώτισσα – Τι προβλέπει η νομοθεσία και ποιοι αυστηροί περιορισμοί ισχύουν για δόμηση και τουριστική αξιοποίηση
Στο προσκήνιο έρχονται δύο ιδιαίτερες περιπτώσεις στις Κυκλάδες, με αγγελίες πώλησης στην Πολύαιγο και την Καρδιώτισσα να προκαλούν ενδιαφέρον, αλλά και ερωτήματα για το τι πραγματικά μπορεί να κατασκευαστεί ή να αξιοποιηθεί στις προστατευόμενες νησίδες.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Καθημερινής», έκταση στην Πολύαιγο είχε εμφανιστεί προς πώληση έναντι 2 εκατ. ευρώ, ενώ η Καρδιώτισσα, κοντά στη Σίκινο, διατίθεται μέσω αγγελιών έναντι 5 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το αυστηρό θεσμικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο θέτει σημαντικούς περιορισμούς, αποκλείοντας μεταξύ άλλων την τουριστική ανάπτυξη που εμφανίζεται ως δυνατότητα σε σχετικές αγγελίες.
Αγγελία για την πώληση έκτασης στην Πολύαιγο, έναν από τους τελευταίους ανέγγιχτους παραδείσους στις Κυκλάδες, εμφανίστηκε προ ημερών στο Διαδίκτυο. Η αγγελία αφορούσε και τη δυνατότητα ανακαίνισης υφιστάμενης κατοικίας – χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί από τις κρατικές υπηρεσίες αν και υπό ποιους όρους αυτό είναι εφικτό. Η περίπτωση αυτή δεν είναι η μόνη· χαρακτηριστικό παράδειγμα, η αγγελία για την πώληση της νησίδας Καρδιώτισσα κοντά στη Σίκινο, που διατίθεται για οικιστική και τουριστική ανάπτυξη, με το δεύτερο να αποκλείεται από τη νομοθεσία και το πρώτο να είναι υπό διερεύνηση.
Η Πολύαιγος, ακατοίκητη νησίδα δίπλα στην Κίμωλο (όπου υπάγεται διοικητικά), δεν ανήκει στο Δημόσιο, αλλά έχει ένα ιδιόμορφο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Από τα 17.703 στρέμματα της έκτασής της, τα 17.374 ανήκουν σε ένα νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, το Κληροδότημα Ιωάννου – Σταύρου Λογοθέτη, και μόλις 329 στρέμματα (σχεδόν όλα στο κέντρο του νησιού) ανήκουν σε άλλους ιδιώτες.
Στην Πολύαιγο επιτρέπεται μόνο η ανακατασκευή υφιστάμενου κτίσματος, ενώ στην Καρδιώτισσα η δυνατότητα οικιστικής ανάπτυξης είναι ακόμη υπό διερεύνηση.
Πριν από ένα έτος, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) είχε καταγγείλει δημόσια την προσπάθεια οικοδόμησης μιας εκ των ιδιωτικών εκτάσεων. Οπως προέκυψε από το ρεπορτάζ, η έκταση αυτή είχε αγοραστεί το 2005 από την εταιρεία «Κονσολίνα Α.Ε.», η οποία είχε υποβάλει αίτημα στο υπουργείο Πολιτισμού για την αναστήλωση οικίας στο νησί, με προσθήκη φωτοβολταϊκών πάνελ και κάποιων επιπλέον διαμορφώσεων. Ο πρόεδρος της εταιρείας, Γεράσιμος Λιβιέρ Πανταζάτος (ταυτόχρονα και διευθύνων σύμβουλος της Aria Hotels, που με τη σειρά της ανήκει στο Libra Group της εφοπλιστικής οικογένειας Λογοθέτη), είχε δηλώσει στην «Κ» ότι πρόθεση της εταιρείας ήταν η αναστήλωση της υφιστάμενης οικίας με σκοπό τη χρήση της ως κατοικίας και επ’ ουδενί για τουριστική εκμετάλλευση. Το 2025 το υπουργείο Πολιτισμού κήρυξε αρχαιολογικό χώρο ολόκληρο το νησί.
Η υπόθεση «ξεχάστηκε» για ένα έτος και προ ημερών επανήλθε στο προσκήνιο. Αφορμή, η δημοσίευση αγγελίας πώλησης της έκτασης της «Κονσολίνα» έναντι 2 εκατ. ευρώ στην ιστοσελίδα μεγάλου μεσιτικού γραφείου, την οποία έφερε στο φως ρεπορτάζ του Inside Story. Στην περιγραφή του ακινήτου στην αγγελία αναφερόταν και η δυνατότητα ανακαίνισης υφιστάμενης οικίας με προσθήκη φωτοβολταϊκών πάνελ και πέργκολας. Μετά τη δημοσίευση του ρεπορτάζ, η αγγελία «κατέβηκε» από την ιστοσελίδα με εντολή των ιδιοκτητών της έκτασης.
Τελικά, μπορεί κάποιος να χτίσει μια κατοικία στην Πολύαιγο; Κατ’ αρχήν ναι, αλλά μόνο να αποκαταστήσει υφιστάμενο κτίσμα και όχι να κτίσει ένα εξ ολοκλήρου νέο σε κάποιο σημείο του νησιού. Αυτό ορίζει η απόφαση του υπουργείου Αιγαίου του 2000, που χαρακτήρισε ως «ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους» 27 ακατοίκητες νησίδες των Κυκλάδων. Ορίζει επίσης ότι στις νησίδες αυτές επιτρέπονται αποκλειστικά παραδοσιακές αγροτικές δραστηριότητες. Η πρόβλεψη αυτή επαναλαμβάνεται στην ειδική περιβαλλοντική μελέτη του Εθνικού Πάρκου Νοτίου Αιγαίου (στο οποίο πάρκο περιλαμβάνεται και η Πολύαιγος), η οποία εγκρίθηκε στα τέλη της προηγούμενης χρονιάς από το ΥΠΕΝ.
Το υπουργείο Πολιτισμού
Η «Κ» απευθύνθηκε στο υπουργείο Πολιτισμού αναζητώντας τυχόν νεότερες εξελίξεις στην υπόθεση. Στην απάντησή του το υπουργείο υπενθυμίζει το καθεστώς προστασίας του νησιού και σημειώνει ότι της κήρυξής του ως αρχαιολογικού χώρου προηγήθηκε αρχαιολογική έρευνα. «Μετά την επιφανειακή έρευνα διαπιστώθηκε ότι σε όλη την έκταση της νήσου υπάρχει πλήθος επιφανειακών ευρημάτων από την προϊστορία έως τους νεότερους χρόνους, καθώς και μεγάλη οικιστική εγκατάσταση των μυκηναϊκών χρόνων. Το υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε στην κήρυξη του συνόλου της νήσου ως αρχαιολογικού χώρου το 2025. Πέραν τούτου, κηρύχθηκε και αρχαιολογικός χώρος από την αρμόδια Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων ο όρμος της Συκιάς, όπου το αρχαίο ναυάγιο της Πολυαίγου (2026). Από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων είναι υπό επεξεργασία και πρόκειται να διαβιβαστεί τις επόμενες ημέρες στην αρμόδια Διεύθυνση πρόταση θεσμοθέτησης ζώνης Α προστασίας», αναφέρει.
Οσον αφορά τη συγκεκριμένη υπόθεση, το υπουργείο Πολιτισμού σημειώνει ότι είχε υποβληθεί αίτημα το οποίο παραμένει ανενεργό. «Τον Σεπτέμβριο του 2025 υπεβλήθη αίτημα από την εταιρεία “Κονσολίνα” για αποκατάσταση υφιστάμενου κελιού στη θέση Ανω Μερσίνι. Το αίτημα δεν προχώρησε καθώς δεν έχουν προσκομιστεί τα στοιχεία που ζητήθηκαν από την υπηρεσία μας: βεβαίωση πολεοδομίας, πλήρης τεκμηρίωση υφιστάμενης και αρχικής μορφής του ακινήτου». Πηγές του υπουργείου Πολιτισμού ανέφεραν ότι ο ιδιοκτήτης έχει ενημερωθεί ότι πρόσθετες επεμβάσεις, όπως η τοποθέτηση πέργκολας και φωτοβολταϊκών και οι αρχιτεκτονικές διαμορφώσεις των εξωτερι-κών χώρων, δεν θα εγκριθούν.
Νομικές ενέργειες
Από πλευράς του Κληροδοτήματος Λογοθέτη, η πρόεδρός του Κλεονίκη Λογοθέτη είπε στην «Κ» ότι έχουν προχωρήσει σε νομικές ενέργειες υποστηρίζοντας ότι τμήμα τής εν λόγω ιδιοκτησίας φαίνεται στο κτηματολόγιο να εισέρχεται στα όρια ιδιοκτησίας που το κληροδότημα υποστηρίζει ότι είναι δική του, καθώς και σε ιδιοκτησία άλλου ιδιώτη. Η «Κ» ζήτησε εκ νέου τη θέση του κ. Πανταζάτου για την υπόθεση, ωστόσο δεν υπήρξε ανταπόκριση. «Η απόφαση του Σηφουνάκη (σ.σ. του 2000) είναι σαφής: επιτρέπεται μόνο η συντήρηση κελιών, χωρίς τίποτα νέο», λέει ο δήμαρχος Κιμώλου Κώστας Βεντούρης. «Δεν μας ενδιαφέρει αν θέλει να πουλήσει κάποιος ιδιοκτήτης. Μας ενδιαφέρει να προστατεύσουμε την Πολύαιγο, που είναι το στολίδι μας».
Η περίπτωση της ιδιοκτησίας στην Πολύαιγο δεν είναι μοναδική. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της νησίδας Καρδιώτισσα, που υπάγεται διοικητικά στη Σίκινο, και η οποία βρίσκεται προς πώληση έναντι 5 εκατ. ευρώ μέσω αγγελιών σε μεσιτικά γραφεία. Οπως αναφέρεται στις αγγελίες, «το νησί προσφέρεται για οικιστική ή τουριστική εκμετάλλευση, εντασσόμενο στους όρους δόμησης που αφορούν στις εκτός σχεδίου πόλεως εκτάσεις». Η νομοθεσία, ωστόσο, είναι αρκετά περιοριστική. Οπως και στην περίπτωση της Πολυαίγου, επιτρέπεται μόνο η άσκηση παραδοσιακών αγροτικών δραστηριοτήτων (και όχι τουριστικών δραστηριοτήτων) και η αποκατάσταση υφιστάμενων κτισμάτων (αλλά όχι η ανέγερση νέων).
Περαιτέρω, στις νησίδες Καρδιώτισσα, Αδέλφια, Κάραβο, Καλόγερο και Αβωλαδονήσι, η ειδική περιβαλλοντική μελέτη του Εθνικού Πάρκου Νοτίου Αιγαίου επιτρέπει μόνο την επισκευή υφιστάμενων θρησκευτικών χώρων. Τέλος, σύμφωνα με ενημέρωση που παρείχε το υπουργείο Πολιτισμού στην «Κ», η αρχαιολογική έρευνα στην Καρδιώτισσα από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων (σε συνεργασία με το Norwegian Institute at Athens και το Carleton College, ΗΠΑ) «εντόπισε τεκμήρια ανθρώπινης παρουσίας και δραστηριότητας από την προϊστορία (ενδείξεις πρώιμης ναυσιπλοΐας, εποχικής κτηνοτροφίας, αλιευτικών καταυλισμών ή στρατιωτικών παρατηρητηρίων) έως τους βυζαντινούς (ναός Παναγίας και παρακείμενη οικιστική εγκατάσταση) και μεταβυζαντινούς χρόνους και για τους λόγους αυτούς τεκμηριώνεται στην παρούσα φάση πρόταση κήρυξής της ως αρχαιολογικού χώρου και καθορισμός Ζώνης Α».
Ετσι, «στο πλαίσιο εκπόνησης του τοπικού πολεοδομικού σχεδίου για την περιοχή, η εφορεία δήλωσε τη νησίδα της Καρδιώτισσας ως χρήζουσα προστασίας και από τις προβλέψεις του όποιου πολεοδομικού σχεδιασμού». Σημειώνεται πάντως ότι «στην ΕφΑ Κυκλάδων δεν έχουν κατατεθεί αιτήματα για την οποιαδήποτε δραστηριότητα στη νησίδα». Η «Κ» ήρθε σε επαφή με τον ιδιοκτήτη της νησίδας, που δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να τοποθετηθεί.
Πηγή: kathimerini.gr του Γιώργου Λιάλιου
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
