Είχε η Άνδρος φρυκτωρίες; Ο Θοδωρής Κολυδάς φωτίζει μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας του νησιού

Newsroom.
01/06/2026 07:37

Ο Πύργος του Αγίου Πέτρου συνδέεται με τα αρχαία δίκτυα οπτικής επικοινωνίας στο Αιγαίο και τις περίφημες φρυκτωρίες

Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ιστορική αναφορά για την Άνδρο και τον πιθανό ρόλο της στα αρχαία δίκτυα επικοινωνίας του Αιγαίου παρουσιάζει ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς. Μέσα από στοιχεία αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος, αναδεικνύει τη σημασία του Πύργου του Αγίου Πέτρου ως πιθανού σταθμού φρυκτωριών, ενός συστήματος μετάδοσης μηνυμάτων με φωτιές και οπτικά σήματα που χρησιμοποιούνταν στην αρχαιότητα.

H ανάρτηση του μετεωρολόγου και πρώην διευθυντή της ΕΜΥ, Θοδωρή Κολυδά:

Η Άνδρος, λόγω της θέσης της ανάμεσα στις Κυκλάδες, την Εύβοια και το Αιγαίο, δεν θα μπορούσε να λείπει από τη λογική των αρχαίων δικτύων οπτικής επικοινωνίας. Το πιο χαρακτηριστικό μνημείο που συνδέεται με αυτή τη λειτουργία είναι ο Πύργος του Αγίου Πέτρου, κοντά στο Γαύριο. Η θέση του, το ύψος του και η εποπτεία του προς τη θάλασσα δείχνουν ότι δεν ήταν απλώς ένα απομονωμένο κτίσμα, αλλά πιθανότατα μέρος ενός ευρύτερου συστήματος επιτήρησης και μετάδοσης σημάτων.

✅ Οι φρυκτωρίες δεν ήταν μόνο τεχνική εφεύρεση. Ήταν η αρχαία ανάγκη του ανθρώπου να νικήσει την απόσταση. Με φωτιά, καπνό, αντανακλάσεις και συμφωνημένα σήματα, τα νησιά μπορούσαν να «μιλήσουν» μεταξύ τους πολύ πριν υπάρξουν καλώδια, κεραίες και δορυφόροι. Και είναι εντυπωσιακό ότι σε αρκετές από αυτές τις θέσεις, όπου κάποτε άναβαν φωτιές για να μεταδοθεί ένα μήνυμα, σήμερα βρίσκονται φάροι, κεραίες ή σύγχρονα σημεία επικοινωνίας. Ο Αισχύλος στο έργο του “Αγαμέμνων” περιγράφει την είδηση της πτώσης της Τροίας, η οποία μεταδόθηκε ως τις Μυκήνες με τις φρυκτωρίες οι οποίες έμοιαζαν με τους σημερινούς φάρους και παράλληλα έστελναν με ειδικά σήματα κ’αποια μυνήματα . Ενδιάμεσοι σταθμοί μεταδόσεως υπήρχαν στην Ίδη της Μυσίας, στο Ακρωτήρι της Λήμνου (σημερινή Πλάκα), στον Άθω, στο βουνό Μάκιστο και στις πλαγιές του Αραχναίου.

✅ Χαρακτηριστικά παραδείγματα συνεννόησης με οπτικό σήμα φωτιάς συναντάμε στις περιπτώσεις όπου η Μήδεια ύψωσε αναμμένο πυρσό για να ειδοποιήσει τους Αργοναύτες να πάνε στην Κολχίδα ή όταν ειδοποιείται με πυρσό ο Αγαμέμνονας για την είσοδο του Δούρειου Ίππου στην Τροία από τον Σίνωνα και με πυρσό που σήκωσε ο ίδιος προς τον ελληνικό στόλο στην Τένεδο, δίνοντάς του το σήμα της επιστροφής και κατάληψης της ανοχύρωτης πολιτείας.

✅Για την Άνδρο, ο Πύργος του Αγίου Πέτρου είναι το φυσικό σημείο αναφοράς. Γύρω του μπορεί να στηθεί μια όμορφη αφήγηση που ενώνει την αρχαιολογία, τη ναυτοσύνη, την τεχνολογία και τη μνήμη του τόπου. Γιατί η φρυκτωρία δεν ήταν απλώς μια φωτιά στην κορυφή ενός λόφου. Ήταν ένα μήνυμα.

Ήταν η φωνή ενός νησιού προς το επόμενο. Η UNESCO, στην καταχώριση για τους αρχαίους πύργους του Αιγαίου, αναφέρει ειδικά τον Tower of Agios Petros, Andros, δίνοντας και τις συντεταγμένες του: 24.759528E, 37.894729N. Στην ίδια περιγραφή σημειώνει ότι ένας από τους σημαντικούς ρόλους αυτών των πύργων ήταν η συμμετοχή σε πρώιμα δίκτυα επικοινωνίας με φωτεινά σήματα, δηλαδή φρυκτωρίες, μέσω άμεσης οπτικής επαφής.

https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5867

Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Comments are closed.