Πέντε Π.Ε. των Κυκλάδων κατατάσσονται στην κατηγορία «Ενδιάμεσα Εφοδιαστικά Κέντρα Διαπεριφερειακής Εμβέλειας» – Νάξος και Σύρος χαρακτηρίζονται «μεγάλα νησιά», ενώ όλες οι Κυκλάδες εντάσσονται στις «Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης»
Νέα δεδομένα για τη χωρική οργάνωση της μεταποίησης και της εφοδιαστικής αλυσίδας στις Κυκλάδες και ειδικότερα στη Νάξο δημιουργεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, το οποίο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 28 Αυγούστου.
Το νέο πλαίσιο καθορίζει τις κατευθύνσεις του χωρικού σχεδιασμού έως το 2040 και περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για τον νησιωτικό χώρο, την ανάπτυξη οργανωμένων επιχειρηματικών υποδοχέων, την εφοδιαστική αλυσίδα, τις εμπορευματικές μεταφορές και τη σύνδεσή τους με τις λιμενικές υποδομές.
Για τις Κυκλάδες, όμως, υπάρχουν ορισμένες προβλέψεις με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Η Νάξος και η Σύρος στα «μεγάλα νησιά»
Το Ειδικό Χωροταξικό κατατάσσει ρητά τη Νάξο και τη Σύρο μεταξύ των «μεγάλων νησιών» της χώρας, μαζί με την Κω, τη Ρόδο, τη Λέσβο, τη Χίο, την Κεφαλονιά και την Κέρκυρα.
Για αυτά τα νησιά επιδιώκεται η διατήρηση βιομηχανικών και μεταποιητικών δραστηριοτήτων, ιδιαίτερα όσων αξιοποιούν τοπικούς πόρους, με στόχο μεταξύ άλλων την άμβλυνση της εποχικότητας και την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων πέραν του τουρισμού.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο δίνει κατεύθυνση για οργανωμένη χωροθέτηση βιοτεχνικών και βιομηχανικών δραστηριοτήτων σε κατάλληλους υποδοχείς, ώστε να περιοριστεί η διάσπαρτη εκτός σχεδίου εγκατάσταση μονάδων και να μπορούν να μεταφερθούν εκεί δραστηριότητες που σήμερα λειτουργούν κοντά στον αστικό ιστό.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι στα νησιά αναγνωρίζεται η δυσκολία εξεύρεσης μεγάλων ενιαίων εκτάσεων. Γι’ αυτό προβλέπεται η δυνατότητα δημιουργίας οργανωμένων υποδοχέων μικρότερης έκτασης, υπό την προϋπόθεση επάρκειας των δημόσιων υποδομών και κατάλληλων χρήσεων γης.
Πέντε Περιφερειακές Ενότητες των Κυκλάδων στον νέο χάρτη της εφοδιαστικής
Το νέο Χωροταξικό κατατάσσει τις Περιφερειακές Ενότητες Μυκόνου, Νάξου, Πάρου, Σύρου και Τήνου στην Ομάδα Γ, η οποία φέρει την ονομασία «Ενδιάμεσα Εφοδιαστικά Κέντρα Διαπεριφερειακής Εμβέλειας».
Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται συνολικά 19 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας.
Σύμφωνα με το ΦΕΚ, πρόκειται για περιοχές που εμφανίζουν ήδη μέτρια εφοδιαστική δραστηριότητα, μεταξύ άλλων λόγω του μεγέθους των νησιών και των αυξημένων αναγκών εξυπηρέτησης της τουριστικής κίνησης, αλλά και εξαιτίας των αναγκών της παραγωγικής τους βάσης, όπως η διακίνηση αγροτικών προϊόντων και ορυκτών πρώτων υλών.
Για τα μεγάλα νησιωτικά κέντρα προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η ανάπτυξη νέων Επιχειρηματικών Πάρκων, ακόμη και μικρού μεγέθους, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη εμπορευματικών λιμένων όπου αυτό ενδείκνυται.
Προβλέπονται επίσης κίνητρα για την οργάνωση συστημάτων χαμηλού κόστους νησιωτικής εφοδιαστικής, καθώς και κατευθύνσεις για σύγχρονες μορφές οργάνωσης των μεταφορών.
Όλες οι Κυκλάδες στις «Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατάταξη του συνόλου του νησιωτικού συμπλέγματος των Κυκλάδων στην Ομάδα Δ, δηλαδή στις «Περιοχές Ειδικής Ενίσχυσης», ως προς τη μεταποίηση.
Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται όλες οι νησιωτικές Περιφερειακές Ενότητες της χώρας, με εξαίρεση το Ηράκλειο, τα Χανιά και το Ρέθυμνο.
Το ίδιο το Χωροταξικό προβλέπει ότι το Υπουργείο Ανάπτυξης θα διαμορφώνει κίνητρα για επενδύσεις στις Περιοχές Ενίσχυσης και Ειδικής Ενίσχυσης, καθώς και κίνητρα για τη δημιουργία νέων Οργανωμένων Υποδοχέων Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων και για τη μετεγκατάσταση επιχειρήσεων από εκτός σχεδίου περιοχές σε οργανωμένους υποδοχείς.
Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση: η δημοσίευση του Χωροταξικού δεν σημαίνει ότι εγκρίνεται αυτομάτως κάποια συγκεκριμένη επένδυση ή ότι διατίθεται άμεσα συγκεκριμένη χρηματοδότηση στη Νάξο ή στις υπόλοιπες Κυκλάδες.
Πρόκειται για το θεσμικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα πρέπει να αναπτυχθούν οι επόμενες πολιτικές, τα προγράμματα κινήτρων και ο υποκείμενος χωρικός και πολεοδομικός σχεδιασμός.
Εμπορευματικοί και «ξηροί» λιμένες στα μεγάλα νησιά
Ένα ακόμη σημείο του νέου Χωροταξικού αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Νάξο.
Στο πρόγραμμα ενεργειών προτείνεται προς το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής η διαμόρφωση προγράμματος για πιο ορθολογική διακίνηση φορτίων προς τα νησιά, με στόχο τη μείωση του μεταφορικού κόστους και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των νησιωτικών προϊόντων.
Η κατεύθυνση είναι να περιοριστεί, όπου είναι εφικτό, η υψηλού κόστους μεταφορά φορτηγών μέσω οχηματαγωγών και να ενισχυθεί η μεταφορά ασυνόδευτων μοναδοποιημένων φορτίων προς τα μεγάλα νησιά.
Παράλληλα προτείνεται πρόγραμμα δημιουργίας εμπορευματικών ή και «ξηρών» λιμένων (dry ports) στα μεγάλα νησιά, όπου θα μπορούν να πραγματοποιούνται εργασίες διαχείρισης και διανομής των φορτίων.
Πρόκειται και πάλι για χωροταξική κατεύθυνση και προτεινόμενο πρόγραμμα, όχι για απόφαση δημιουργίας συγκεκριμένου εμπορευματικού λιμένα στη Νάξο.
Τι λέει ειδικά για τις Κυκλάδες το Χωροταξικό
Στην ειδική ανάλυση για το νησιωτικό σύμπλεγμα των Κυκλάδων καταγράφεται ακόμη ένα στοιχείο με τοπικό ενδιαφέρον: σήμερα δεν εντοπίζονται οργανωμένοι υποδοχείς μεταποιητικής δραστηριότητας στις Κυκλάδες, ενώ οι μόνες οριοθετημένες Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις βρίσκονται στη Νάξο και τη Μήλο.
Το Χωροταξικό προτείνει γενικότερα την ενίσχυση της σύνδεσης της μεταποίησης με τους άλλους παραγωγικούς τομείς που αναπτύσσονται στα νησιά και ιδιαίτερα με τον τουρισμό και την αγροδιατροφή.
Παράλληλα εκτιμά ότι η εφοδιαστική δραστηριότητα στα μεγαλύτερα νησιά μπορεί να εκσυγχρονιστεί μέσω αποτελεσματικότερης οργάνωσης και χαμηλότερου κόστους μεταφοράς.
Υπάρχει όμως μια κρίσιμη προϋπόθεση που αναφέρεται ρητά: απαιτούνται πρόσθετες δημόσιες υποδομές και οι αντίστοιχες προβλέψεις στα υποκείμενα επίπεδα χωρικού σχεδιασμού.
Από το Χωροταξικό στην πράξη
Για τη Νάξο, συνεπώς, το νέο Ειδικό Χωροταξικό δεν φέρνει από μόνο του ένα νέο έργο ούτε εξασφαλίζει αυτομάτως χρηματοδότηση.
Δημιουργεί όμως ένα νέο θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο το νησί αναγνωρίζεται ως «μεγάλο νησί», η Περιφερειακή Ενότητα Νάξου αποκτά συγκεκριμένο ρόλο στον εθνικό σχεδιασμό της εφοδιαστικής και ανοίγει ο δρόμος για οργανωμένες επιχειρηματικές υποδομές, συστήματα χαμηλότερου κόστους μεταφοράς και καλύτερη σύνδεση της παραγωγής με τις μεταφορές.
Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό ενδιαφέρον για τη Νάξο: ποιες από αυτές τις δυνατότητες θα αξιοποιηθούν στην πράξη και ποιες δημόσιες υποδομές θα απαιτηθούν για να μπορέσουν να εφαρμοστούν.
Γιατί το ίδιο το νέο Χωροταξικό αναγνωρίζει ουσιαστικά αυτό που στα νησιά αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό πρόβλημα: η ανάπτυξη της παραγωγής και της εφοδιαστικής δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τον αντίστοιχο σχεδιασμό και τις αναγκαίες υποδομές.
φώτο αρχείου NaxosTimes: Εμπορευματική κίνηση στο λιμάνι της Νάξου
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
