Το νέο Χωροταξικό αποκλείει τις ανεμογεννήτριες μόνο από νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων – Στον επίσημο πίνακα περιλαμβάνονται και οι τρεις Δημοτικές Ενότητες της Άνδρου και η Δρυμαλία Νάξου
Σοβαρά ερωτήματα για το τι τελικά ισχύει στην Άνδρο, αλλά και άμεσο ενδιαφέρον για τη Νάξο και το σύνολο των Κυκλάδων, προκαλεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο δημοσιεύθηκε σήμερα, Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026, στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Πρόκειται για το ΦΕΚ 694, τεύχος Δ΄, με το οποίο εγκρίνονται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η σχετική περιβαλλοντική μελέτη. Η απόφαση έχει ημερομηνία 14 Αυγούστου και τίθεται σε ισχύ από τη δημοσίευσή της, αντικαθιστώντας το χωροταξικό πλαίσιο που ίσχυε από το 2008.
Το κρίσιμο στοιχείο για τις Κυκλάδες αφορά το όριο των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Το νέο πλαίσιο αποκλείει από τη χωροθέτηση χερσαίων αιολικών εγκαταστάσεων τα νησιά που βρίσκονται κάτω από αυτό το όριο. Η γενική αυτή προστασία, όμως, δεν καλύπτει την Άνδρο και τη Νάξο, καθώς και τα δύο νησιά έχουν μεγαλύτερη έκταση.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι στο Παράρτημα του ΦΕΚ η Άνδρος περιλαμβάνεται ρητά και στο σύνολό της στις «Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας», παρά τη δημόσια ανακοίνωση της 1ης Αυγούστου ότι το νησί θα εξαιρούνταν από οποιαδήποτε εγκατάσταση ανεμογεννητριών.
Τι προβλέπεται για τα νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων
Στο άρθρο 5 του νέου Χωροταξικού, όπου καθορίζονται οι περιοχές αποκλεισμού και οι ζώνες ασυμβατότητας, αναφέρεται ότι αποκλείεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων στα νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Προβλέπονται μόνο συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όταν οι εγκαταστάσεις εξυπηρετούν αποκλειστικά κρίσιμες ή κοινωφελείς υποδομές –όπως για παράδειγμα μονάδες αφαλάτωσης– ή όταν κρίνονται απαραίτητες για την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά τις χερσαίες αιολικές εγκαταστάσεις και όχι συλλήβδην όλες τις μορφές Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Με βάση αυτόν τον κανόνα, τα περισσότερα μικρά νησιά των Κυκλάδων τίθενται, ως γενική αρχή, εκτός νέων χωροθετήσεων χερσαίων αιολικών πάρκων. Υπάρχουν, ωστόσο, οι εξαιρέσεις που προβλέπει το ίδιο το ΦΕΚ, αλλά και οι μεταβατικές διατάξεις για έργα τα οποία έχουν ήδη προχωρήσει αδειοδοτικά.
Η Άνδρος δεν εξαιρείται στο ΦΕΚ
Η Άνδρος ξεπερνά το όριο των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων και, επομένως, δεν καλύπτεται από τον οριζόντιο αποκλεισμό που θεσπίζεται για τα μικρότερα νησιά.
Το πλέον καθοριστικό στοιχείο εντοπίζεται στο Παράρτημα Ι του ΦΕΚ, όπου καταγράφονται οι Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας.
Στον επίσημο πίνακα περιλαμβάνονται:
– η Δημοτική Ενότητα Άνδρου,
– η Δημοτική Ενότητα Κορθίου,
– η Δημοτική Ενότητα Υδρούσας.
Περιλαμβάνεται, δηλαδή, το σύνολο των Δημοτικών Ενοτήτων του νησιού.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, ως Περιοχές Καταλληλότητας χαρακτηρίζονται σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας οι περιοχές που διαθέτουν σημαντικό αιολικό δυναμικό, μεγαλύτερο από τέσσερα μέτρα ανά δευτερόλεπτο κατά μέσο όρο στο σύνολο της έκτασής τους.
Η ένταξη στον πίνακα δεν αποτελεί αυτομάτως έγκριση κάποιου συγκεκριμένου αιολικού έργου. Σημαίνει, όμως, ότι οι συγκεκριμένες Δημοτικές Ενότητες αναγνωρίζονται από το νέο εθνικό χωροταξικό ως περιοχές στις οποίες μπορεί να εξεταστεί η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων, εφόσον πληρούνται τα υπόλοιπα χωροταξικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.
Η ανακοίνωση Χατζηδάκη της 1ης Αυγούστου
Η παρουσία ολόκληρης της Άνδρου στον πίνακα των Περιοχών Αιολικής Καταλληλότητας προκαλεί εύλογα ερωτήματα, καθώς μόλις δεκαοκτώ ημέρες πριν από τη δημοσίευση του ΦΕΚ είχε ανακοινωθεί ότι το νησί θα εξαιρούνταν από οποιαδήποτε εγκατάσταση ανεμογεννητριών.
Συγκεκριμένα, την 1η Αυγούστου, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στην Άνδρο, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης είχε αναφέρει ότι, έπειτα από ενέργειες και πιέσεις του δημάρχου και μετά από συζητήσεις με τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Περιβάλλοντος, το νησί θα εξαιρούνταν από το νέο Χωροταξικό ως προς την εγκατάσταση ανεμογεννητριών.
Η σχετική δήλωση είχε παρουσιαστεί ως θετική εξέλιξη και ως ικανοποίηση ενός πάνδημου αιτήματος της τοπικής κοινωνίας.
Στο ΦΕΚ της 19ης Αυγούστου, ωστόσο, δεν υπάρχει ειδική διάταξη που να εξαιρεί ονομαστικά την Άνδρο. Αντιθέτως, οι τρεις Δημοτικές Ενότητές της περιλαμβάνονται ρητά στο Παράρτημα των Περιοχών Αιολικής Καταλληλότητας.
Προκύπτει, συνεπώς, μία σαφής απόσταση ανάμεσα σε όσα ανακοινώθηκαν δημόσια την 1η Αυγούστου και στο κανονιστικό κείμενο που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Το ερώτημα είναι πλέον συγκεκριμένο: θα ακολουθήσει διορθωτική ή τροποποιητική απόφαση που θα υλοποιεί την εξαγγελία ή η εξαίρεση της Άνδρου δεν ενσωματώθηκε τελικά στον κυβερνητικό σχεδιασμό;
Τι προβλέπεται για τη Νάξο
Άμεσο είναι το ενδιαφέρον και για τη Νάξο, η οποία επίσης ξεπερνά σε έκταση τα 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα και δεν καλύπτεται από τον γενικό αποκλεισμό που ισχύει για τα μικρότερα νησιά.
Στο Παράρτημα Ι των Περιοχών Αιολικής Καταλληλότητας περιλαμβάνεται η Δημοτική Ενότητα Δρυμαλίας, δηλαδή ένα μεγάλο τμήμα της ορεινής και ανατολικής Νάξου.
Η Δημοτική Ενότητα Νάξου δεν εμφανίζεται στον συγκεκριμένο πίνακα. Αυτό, ωστόσο, δεν συνεπάγεται απόλυτο αποκλεισμό της από κάθε πιθανή χωροθέτηση.
Το άρθρο 5 του ΦΕΚ αφήνει τη δυνατότητα κατ’ εξαίρεση εγκατάστασης αιολικών μονάδων και σε Δημοτικές Ενότητες που δεν διαθέτουν μεσοσταθμικό αιολικό δυναμικό άνω των τεσσάρων μέτρων ανά δευτερόλεπτο, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά δύο προϋποθέσεις:
– να τεκμηριώνεται ότι στη συγκεκριμένη προτεινόμενη θέση το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο,
– το μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από αυτές τις εγκαταστάσεις να μην ξεπερνά το 1% της έκτασης της Δημοτικής Ενότητας.
Κατά συνέπεια, η Δρυμαλία περιλαμβάνεται ευθέως στις Περιοχές Καταλληλότητας, ενώ για την υπόλοιπη Νάξο δεν υπάρχει απόλυτος αποκλεισμός, καθώς διατηρείται η εξαιρετική δυνατότητα που προβλέπει το άρθρο 5.
Ανώτατο ποσοστό 4% στον νησιωτικό χώρο
Για τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων στις Περιοχές Καταλληλότητας του νησιωτικού χώρου, το νέο πλαίσιο ορίζει ότι το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Παράλληλα, προβλέπεται ειδική μελέτη τοπίου, η οποία θα πρέπει να εξετάζει τις επιπτώσεις των εγκαταστάσεων στον χαρακτήρα του νησιωτικού περιβάλλοντος και στις θέες.
Ειδικά για τις ορεινές περιοχές των νησιών, το ΦΕΚ αναφέρει ότι η χωροθέτηση θα αξιολογείται κατά περίπτωση, ανάλογα με τα μορφολογικά, οικολογικά και τοπιακά χαρακτηριστικά της προτεινόμενης θέσης.
Η «καταλληλότητα» δεν σημαίνει αυτόματη αδειοδότηση
Η συμπερίληψη μιας Δημοτικής Ενότητας στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται η τοποθέτηση ανεμογεννητριών σε κάθε σημείο της.
Το ΦΕΚ προβλέπει σειρά περιοχών αποκλεισμού, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:
– μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς και σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι,
– ζώνες απόλυτης προστασίας της φύσης,
– μικροί νησιωτικοί υγρότοποι,
– οικότοποι προτεραιότητας του δικτύου Νατούρα 2000,
– Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους,
– Περιοχές Άνευ Δρόμων,
– εκτάσεις με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων,
– περιοχές εντός σχεδίου και όρια οικισμών,
– Δημοτικές Ενότητες που κατατάσσονται στις υψηλότερες κατηγορίες τουριστικής ανάπτυξης,
– ζώνες τουρισμού και αναψυχής,
– ακτές που παρακολουθούνται ως προς την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης,
– πηγές νερού ανθρώπινης κατανάλωσης,
– οι χαρακτηρισμένες «Απάτητες Παραλίες».
Για ορισμένες προστατευόμενες περιοχές προβλέπονται ειδικότερες προϋποθέσεις και περιβαλλοντικές αξιολογήσεις.
Επομένως, η ένταξη της Άνδρου και της Δρυμαλίας στον πίνακα αποτελεί το πρώτο χωροταξικό επίπεδο και όχι τελική άδεια κατασκευής κάποιου έργου.
Τι συμβαίνει με τα ήδη αδειοδοτημένα έργα
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι μεταβατικές διατάξεις του νέου πλαισίου.
Τα έργα που ήδη λειτουργούν νόμιμα διατηρούνται μέχρι την παύση της λειτουργίας τους. Παράλληλα, άδειες εγκατάστασης, εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι, Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις και έργα που έχουν λάβει απαλλαγή από περιβαλλοντική αδειοδότηση μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να συνεχίσουν να εξελίσσονται με βάση το προηγούμενο καθεστώς.
Ακόμη και φάκελοι Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που είχαν υποβληθεί και είχαν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας πριν από την έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου συνεχίζουν να αξιολογούνται με τις παλαιότερες διατάξεις.
Αντίθετα, άδειες παραγωγής ή Βεβαιώσεις Παραγωγού που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν προχωρήσει σε κάποιο από τα επόμενα αδειοδοτικά στάδια θα επανελεγχθούν ως προς τη συμβατότητά τους με το νέο Χωροταξικό.
Το νέο ΦΕΚ, συνεπώς, δεν συνεπάγεται αυτόματη και αναδρομική ακύρωση όλων των υφιστάμενων ή προχωρημένων σχεδίων.
Τα ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αφορά άμεσα τις Κυκλάδες και διαφοροποιεί σημαντικά τη μεταχείριση των νησιών ανάλογα με την έκτασή τους.
Τα νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων προστατεύονται, ως γενική αρχή, από νέες χερσαίες αιολικές εγκαταστάσεις, με τις συγκεκριμένες εξαιρέσεις που προβλέπει το ΦΕΚ.
Η Άνδρος και η Νάξος δεν καλύπτονται από αυτή την οριζόντια προστασία. Αντίθετα, οι τρεις Δημοτικές Ενότητες της Άνδρου και η Δημοτική Ενότητα Δρυμαλίας στη Νάξο εντάσσονται στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας.
Το βασικό πολιτικό και θεσμικό ερώτημα αφορά πλέον την Άνδρο: γιατί η ειδική εξαίρεση που ανακοινώθηκε δημόσια την 1η Αυγούστου δεν αποτυπώνεται στο ΦΕΚ της 19ης Αυγούστου;
Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Περιβάλλοντος καλούνται να διευκρινίσουν αν θα ακολουθήσει νέα ρύθμιση ή αν η δημόσια δέσμευση προς την τοπική κοινωνία της Άνδρου έμεινε τελικά εκτός του επίσημου χωροταξικού σχεδιασμού.
Το ΦΕΚ
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
