Αλιείς ζητούν μέτρα καθώς το σχέδιο του ΕΛΚΕΘΕ για επιδοτήσεις, αποζημιώσεις και παρακολούθηση παραμένει ανενεργό
Οι λαγοκέφαλοι συνεχίζουν να προκαλούν σοβαρά προβλήματα στους αλιείς της χώρας, με τις καταγγελίες για καταστροφές σε δίχτυα, παραγάδια και αλιεύματα να πληθαίνουν.
Την ώρα που ψαράδες από την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και τις Κυκλάδες ζητούν ουσιαστικά μέτρα αντιμετώπισης, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον λαγοκέφαλο, που εκπονήθηκε από το ΕΛΚΕΘΕ και παραδόθηκε στις αρμόδιες υπηρεσίες ήδη από το 2024, παραμένει ανενεργό.
Το σχέδιο προβλέπει μεταξύ άλλων επιδότηση αλιέων για στοχευμένη αλίευση λαγοκέφαλων, αποζημιώσεις για κατεστραμμένα εργαλεία και συστηματική παρακολούθηση της εξάπλωσης του είδους.
Ακολουθεί δημοσίευμα του in.gr για το θέμα
Ρεπορτάζ
Δήμητρα Τριανταφύλλου
Ως «αβάσιμο, φανταστικό» σενάριο χαρακτήρισε μιλώντας στο in ο δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, την είδηση πως ένας λαγοκέφαλος επιτέθηκε και τραυμάτισε ηλικιωμένη λουόμενη -με αποτέλεσμα να χρειαστεί να κάνει ράμματα- το πρωί της Τετάρτης 17 Ιουνίου, στη Βάρκιζα.
Ακολούθησε δελτίο Τύπου από τον δήμο Βάρης- Βούλας-Βουλιαγμένης στο οποίο σημειώνονταν πως δεν υπήρξε καμία τέτοια καταγραφή ούτε από το λιμεναρχείο της περιοχής, αλλά ούτε και επίσκεψη τραυματισμένης από λαγοκέφαλο γυναίκας, σε ιδιωτικό θεραπευτήριο ή το Ασκληπιείο Νοσοκομείο Βούλας.
Το τελευταίο διάστημα, τα δημοσιεύματα για τον λαγοκέφαλο στην Ελλάδα πολλαπλασιάζονται διαρκώς, όμως σύμφωνα με τους ειδικούς έχει αρχίσει να επικρατεί πανικός και υστερία γύρω από ένα θέμα «ευπώλητο», όταν στην ουσία το πραγματικό πρόβλημα είναι η απουσία της αντιμετώπισης του προβλήματος από την Πολιτεία.
«Κανείς δεν γνωρίζει τι ισχύει στην πραγματικότητα και τι από αυτά που διαβάζουμε και ακούμε είναι αληθινό» λέει μιλώντας στο in η Παρασκευή Καραχλέ, Διευθύντρια Ερευνών στο Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).
Σύμφωνα με την ίδια «απαιτείται monitoring του είδους στην Ελλάδα και παρακολούθηση που πρέπει να γίνεται συστηματικά και οργανωμένα».
Οπως όμως προσθέτει η κ. Καραχλέ: «αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχουν έγκυρα δεδομένα και για αυτό καταλήγουμε να έχουμε τέτοιες ανεπιβεβαίωτες ειδήσεις και συσκοτισμένη εικόνα γύρω από το θέμα».
Οσον αφορά την παρουσία των λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες, η κ. Καραχλέ σημειώνει τα εξής: «Από αυτά που μας μεταφέρουν οι αλιείς, φαίνεται πως υπάρχει μια τάση αύξησης αλλά τονίζω ξανά πως δεν υπάρχουν απτά, επιστημονικά δεδομένα. Είναι επιτακτική η ανάγκη συλλογής δεδομένων και η καταγραφή».
Υπενθυμίζεται πως ο λαγοκέφαλος είναι ένα ξενικό χωροκατακτητικό ψάρι διπλά επικίνδυνο για τους ανθρώπους: μέσω της κατανάλωσης του λόγω της ισχυρής νευροτοξίνης τετροδοτοξίνης που περιέχει αλλά και εξαιτίας του ισχυρού ραμφοειδές σαγονιού του που μπορεί να προκαλέσει σοβαρά δαγκώματα.
Η παρουσία του στις ελληνικές θάλασσες συνδέεται άμεσα με τη Διώρυγα του Σουέζ, η οποία εγκαινιάστηκε το 1869 και δημιούργησε έναν θαλάσσιο διάδρομο μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και της Μεσογείου.
Ο λαγοκέφαλος καταγράφηκε για πρώτη φορά στη Μεσόγειο στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και έκτοτε εξαπλώθηκε με εντυπωσιακή ταχύτητα προς το Αιγαίο, την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και αργότερα προς τη δυτική Μεσόγειο.
Εθνικό Σχέδιο Δράσης στο συρτάρι από το 2024
Τρία χρόνια πριν τη σημερινή κατάσταση όπου απεγνωσμένοι ψαράδες σε Κρήτη και Δωδεκάνησα βλέπουν τα δίχτυα και τα εργαλεία τους να καταστρέφονται αλλά και τη δουλειά τους να γίνεται επικίνδυνη εξαιτίας των λαγοκέφαλων, ο Γενικός Γραμματέας Υδάτων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πέτρος Βαρελίδης, ως αποδέκτης παραπόνων από την περιφέρεια της Κρήτης για τη μεγάλη εξάπλωση των λαγοκέφαλων, παρήγγειλε από τον ΟΦΥΠΕΚΑ (Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής) ένα εθνικο σχέδιο αντιμετώπισης της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου.
Ο ΟΦΥΠΕΚΑ ανέθεσε την εκπόνηση του σχεδίου στον καθ’ ύλην αρμόδιο και ειδικό για αυτά τα θέματα στην Ελλάδα, το ΕΛΚΕΘΕ.
Το σχέδιο κατατέθηκε στον ΟΦΥΠΕΚΑ τον Σεπτέμβριο του 2024 και έγινε αποδεκτό. Τον Νοέμβριο του 2024 πέρασε το κατώφλι του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ως αρμόδιο υπουργείο για τα θέματα αλιείας στη χώρα μας.
Το σχέδιο δράσης του ΕΛΚΕΘΕ περιλαμβάνει μια σειρά από βήματα για την καταπολέμηση της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου:
• Συστηματικό monitoring/παρακολούθηση της παρουσίας το ξενικού είδους στις ελληνικές θάλασσες.
• Στοχευμένη αλίευση, μέτρο το οποίο ήδη εφαρμόζεται στην Κύπρο. Στην ουσία, οι αλιείς επιδοτούνται από το κράτος για να θηρεύουν λαγοκέφαλους έτσι ώστε να μειώνεται η παρουσία τους στις θάλασσες δεδομένου ότι δεν υπάρχουν φυσικοί θηρευτές για τους λαγοκέφαλους.
• Συστηματική καταγραφή των επιθέσεων από λαγοκέφαλους και των δηλητηριάσεων από κατανάλωσή τους, στη χώρα μας.
• Αποζημίωση των ψαράδων για τα καταστραμμένα δίχτυα και εργαλεία τους.
Στη συνέχεια, το ΥΠΑΑΤ μεταβίβασε τη συγκεκριμένη έρευνα στη διαχειριστική υπηρεσία του υπουργείου. Στόχος, να γίνει μια μελέτη για το κόστος της εφαρμογής της στοχευμένης αλίευσης των λαγοκέφαλων από τους αλιείς.
Στο μεσοδιάστημα, ειδικοί από το ΕΛΚΕΘΕ μαζί με αλιείς και με εκπροσώπους από την Περιφέρεια της Κρήτης, συμμετείχαν σε σειρά συναντήσεων στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με θέμα την εφαρμογή του σχεδίου. Οι συζητήσεις προχώρησαν αρκετά και το πιλοτικό σχέδιο για την Κρήτη περιελάμβανε και 8 σταθμούς συλλογής των θηρευμένων λαγοκέφαλων από τις διάφορες περιοχές του νησιού.
Με το πιλοτικό σχέδιο για την Κρήτη να προχωράει, βουλευτές της Δωδεκανήσου ξεκίνησαν να ζητούν να ενταχθεί και η συγκεκριμένη περιοχή στο σχέδιο. Ακολούθησαν οι αλιείς από την Πελοπόννησο, οι οποίοι ζήτησαν για τους ίδιους λόγους, να συμπεριληφθούν στο πρόγραμμα.
Έτσι, στις συναντήσεις στο ΥΠΑΑΤ άρχισαν να συμμετέχουν σταδιακά και αλιείς από τις παραπάνω δύο περιοχές.
Πού «κόλλησε» το σχέδιο
Σε εκείνο το σημείο, άρχισαν να διαφαίνονται οι τεχνικές δυσκολίες του ζητήματος.
Οι λαγοκέφαλοι πρέπει να καταστραφούν με ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο με καύση σε ειδικές καμίνους.
Μονάδα καύσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αυτόν τον σκοπό υπάρχει μόνο στην Κρήτη.
Όμως για τους θηρευμένους λαγοκέφαλους από Δωδεκάνησο και Πελοπόννησο προέκυψε το ερώτημα πού θα καταστρέφονταν δεδομένου ότι αυτές οι περιοχές δεν διαθέτουν ειδικούς κλιβάνους.
Θα «ταξίδευαν» οι θηρευμένοι λαγοκέφαλοι μέχρι τον Πειραιά; Πού θα φορτώνονταν τα ψάρια και με τι τρόπο;
Καθώς οι συζητήσεις συνεχίζονταν αλλά με τη ρυθμιστική υπηρεσία του ΥΠΑΑΤ να μην έχει παραδώσει την οικονομικο/τεχνική μελέτη εφαρμογής του σχεδίου δράσης, φτάσαμε στον Μάρτιο του 2026 όπου η προηγούμενη ηγεσία του ΥΠΑΑΤ –με υπουργό τον Κώστα Τσιάρα- αποχώρησε από το υπουργείο- τον διαδέχθηκε ο Μαργαρίτης Σχοινάς.
Υπάρχει σχέδιο;
Σχεδόν δύο χρόνια μετά την παράδοση του στο ΥΠΑΑΤ, το εθνικό σχέδιο δράσης αντιμετώπισης της εξάπλωσης των λαγοκέφαλων, παραμένει παγωμένο.
Οι αλιείς από την Κρήτη δηλώνουν εξοργισμένοι.
«Τα τελευταία χρόνια στέλνουμε και ξαναστέλνουμε επιστολές στο υπουργείο Περιβάλλοντος και στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Συνεργαζόμαστε με το ΕΛΚΕΘΕ. Κάνουμε ο,τι μπορούμε για να βοηθήσουμε τους ψαράδες μας. Ομως ακόμα, τόσες συζητήσεις μετά, ουσιαστική εξέλιξη δεν υπάρχει» λέει στο in ο Σταύρος Τζεδάκης, Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Κρήτης.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του in, η σημερινή ηγεσία του ΥΠΑΑΤ είναι της άποψης πως δεν υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για τη χωρική αλλά και την πληθυσμιακή κατανομή των λαγοκέφαλων στην Ελλάδα.
Σημειώνουν επίσης πως δεν υπάρχει πλήρης αξιολόγηση για τα αποτελέσματα της στοχευμένης θήρευσης λαγοκέφαλων στην Κύπρο.
Παράλληλα, λένε πως κάτι ετοιμάζεται άμεσα για να βοηθηθούν οι αλιείς με το μεγάλο πρόβλημα που έχουν με τους λαγοκέφαλους.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και οι πιο απλές προτάσεις του σχεδίου που εκπόνησε το ΕΛΚΕΘΕ: καταγραφή δηλητηριάσεων/επιθέσεων από λαγοκέφαλους, επιδότηση στους ψαράδες για τα κατεστραμμένα εργαλεία τους και παρακολούθηση της παρουσίας του ξενικού είδους στην Ελλάδα, παραμένουν στα χαρτιά.
Βέβαια, οι παραπάνω πρότασεις δεν αφορούν μόνο το ΥΠΑΑΤ, αλλά και το υπουργείο Υγείας, το υπουργείο Τουρισμού αλλά και το υπουργείο Περιβάλλοντος.
Το θέμα χαρακτηρίζεται από τους ειδικούς περίπλοκο, όμως η επίλυση του δεν φαίνεται να αντιμετωπίζεται ακόμα με ζέση από τα συναρμόδια υπουργεία.
Πηγή: in.gr
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
