Η Εταιρεία Ανδρίων Επιστημόνων καταθέτει τις θέσεις της για αιολικά, φωτοβολταϊκά και τη φέρουσα ικανότητα του νησιού
Η Εταιρεία Ανδρίων Επιστημόνων (ΕΤΑΝΕΠ) παρεμβαίνει στη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), καταθέτοντας τις θέσεις της σχετικά με τη χωροθέτηση αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στην Άνδρο.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, η ΕΤΑΝΕΠ εκφράζει την αντίθεσή της στην περαιτέρω ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων στο νησί, υποστηρίζοντας ότι το νέο χωροταξικό πλαίσιο δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τα ιδιαίτερα φυσικά, πολιτιστικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά της Άνδρου. Παράλληλα, τάσσεται υπέρ ήπιων και αποκεντρωμένων μορφών αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας, με έμφαση στην αυτοπαραγωγή και τις ενεργειακές κοινότητες.
Η ΕΤΑΝΕΠ δηλώνει επίσης τη στήριξή της στην ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Άνδρου για την προστασία του νησιωτικού τοπίου και ζητά την εξαίρεση της Άνδρου από νέες μεγάλες αιολικές και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης της Εταιρείας Ανδρίων Επιστημόνων:
Η ΕΤΑΝΕΠ αναγνωρίζει την ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και τη σημασία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας.
Η συζήτηση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αναδεικνύει ωστόσο ένα κρίσιμο ερώτημα. Μπορεί να υλοποιηθεί η ενεργειακή μετάβαση χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που συνθέτουν την ταυτότητα της κάθε περιοχής;
Το νέο χωροταξικό πλαίσιο ορίζει ως καθοριστικό παράγοντα διαφοροποίησης των νησιών των Κυκλάδων το όριο των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων έκτασης, θεωρώντας ότι το μέγεθος αποτελεί επαρκές κριτήριο για τη χωροθέτηση των ενεργειακών έργων. Η περίπτωση της Άνδρου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανεπάρκειας αυτής της προσέγγισης, δεδομένου ότι η πραγματική φέρουσα ικανότητα ενός νησιού δεν καθορίζεται μόνο από το μέγεθός του, αλλά από το σύνολο των φυσικών, πολιτιστικών, κοινωνικών και αναπτυξιακών χαρακτηριστικών του.
Η Άνδρος δεν είναι απλώς ένα μεγάλο νησί των Κυκλάδων, είναι ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο νησιωτικό τοπίο, με χαρακτηριστικά, που δεν μπορούν να αποτιμηθούν μέσα από ένα απλό ποσοτικό κριτήριο έκτασης.
Είναι γνωστό ότι η Άνδρος διαθέτει ένα από τα σημαντικότερα πλέγματα προστατευόμενων οικοσυστημάτων στο Αιγαίο : Έχουν θεσμοθετηθεί τρεις περιοχές Natura 2000, Ζώνες Ειδικής Προστασίας για την ορνιθοπανίδα και έξι Καταφύγια Άγριας Ζωής, οι οποίες αλληλεπικαλύπτονται πλήρως και συνδέονται μεταξύ τους, σχηματίζοντας ένα ενιαίο δίκτυο προστασίας της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων του νησιού. Συνολικά, περισσότερα από 200.000 στρέμματα από τα περίπου 380.000 στρέμματα της χερσαίας έκτασης της Άνδρου αποτελούν προστατευόμενη περιοχή, ενώ συμπεριλαμβανομένου του θαλάσσιου τμήματος η συνολική προστατευόμενη έκταση προσεγγίζει τα 500.000 στρέμματα.
Η Άνδρος αποτελεί επιπλέον έναν τόπο εξαιρετικής πολιτιστικής πυκνότητας, με σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, εκατοντάδες χαρακτηρισμένα μνημεία, ιστορικές μονές, ξωκκλήσια, παραδοσιακούς οικισμούς, αναβαθμίδες, ξερολιθιές και ένα μοναδικό παλαιό οδικό δημοτικό δίκτυο (μονοπάτια) που διασχίζει ολόκληρο το νησί.
Η αξία της Άνδρου δεν βρίσκεται μόνο σε επιμέρους προστατευόμενα σημεία, αλλά κυρίως στη συνοχή ενός ενιαίου φυσικού και πολιτιστικού τοπίου. Αποτελεί ένα σύνθετο φυσικό και πολιτιστικό τοπίο που διαμορφώθηκε μέσα από τη διαχρονική αλληλεπίδραση ανθρώπου και φύσης και διατηρεί μέχρι σήμερα εξαιρετικά υψηλό βαθμό αυθεντικότητας, αποτελώντας συγχρόνως βασικό παράγοντα της τοπικής οικονομίας, μέσω του πεζοπορικού, φυσιολατρικού και πολιτιστικού τουρισμού.
Η ιδιαίτερα μεγάλη πυκνότητα και η γεωγραφική διασπορά των παραπάνω στοιχείων, σε συνδυασμό με τις θεσμοθετημένες ζώνες προστασίας που τα περιβάλλουν, περιορίζουν ουσιαστικά το διαθέσιμο χώρο.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΤΑΝΕΠ εκφράζει την αντίθεσή της στην περαιτέρω ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων στο νησί. Θεωρεί ότι το ισχύον και το υπό διαβούλευση χωροταξικό πλαίσιο δεν αποτιμούν επαρκώς τις σωρευτικές επιπτώσεις από υφιστάμενα και σχεδιαζόμενα έργα, ούτε λαμβάνουν υπόψη τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του τοπίου, του ιστορικού δικτύου διαδρομών, των υδατικών πόρων και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Κατά την άποψή της, η φέρουσα ικανότητα της Άνδρου έχει ήδη προσεγγίσει τα όριά της ως προς τις αιολικές εγκαταστάσεις.
Αναφορικά με τα φωτοβολταϊκά συστήματα, η ΕΤΑΝΕΠ θεωρώντας την ηλιακή ενέργεια συμβατή με τις ανάγκες του νησιού υπό την προϋπόθεση ότι αναπτύσσεται με αποκεντρωμένο και ήπιο τρόπο, προκρίνει μικρής κλίμακας φωτοβολταϊκά έργα αυτοπαραγωγής, ενεργειακές κοινότητες και οικογενειακές εγκαταστάσεις, τα οποία εξυπηρετούν κατά προτεραιότητα τις τοπικές ενεργειακές ανάγκες χωρίς να επιβαρύνουν δυσανάλογα το τοπίο, αλλά ταυτόχρονα ζητά την θέσπιση κανόνων στην χωροθέτηση και ελέγχου των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.
Συμπερασματικά, η ενεργειακή μετάβαση οφείλει να αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες κάθε τόπου και να διασφαλίζει ότι η παραγωγή καθαρής ενέργειας δεν θα οδηγήσει σε απώλεια εκείνων των πόρων που θεμελιώνουν τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι αν η Άνδρος θα συμμετάσχει στην ενεργειακή μετάβαση, αλλά με ποιον τρόπο θα το πράξει. Το νησί δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως διαθέσιμος χώρος εγκατάστασης ενεργειακών έργων, χωρίς ουσιαστική συνεκτίμηση των φυσικών, πολιτιστικών και κοινωνικών της χαρακτηριστικών. Η ενεργειακή μετάβαση οφείλει να βασίζεται σε αρχές ισονομίας, αναλογικότητας, χωρικής ισορροπίας και σεβασμού των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιοχής. Η προστασία των νησιωτικών τοπίων δεν μπορεί να είναι επιλεκτική.
Η παρέμβασή μας αυτή αποτελεί συνέχεια της συστηματικής δουλειάς και των επιστημονικών συνεισφορών που έχουμε πραγματοποιήσει το τελευταίο διάστημα και για το Νέο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο της Άνδρου, με γνώμονα πάντα τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία της ιδιαίτερης ταυτότητας του τόπου μας.
Όλο το σχετικό υλικό είναι διαθέσιμο εδώ:
Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Άνδρου & Δράσεις ΕΤΑΝΕΠ
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
