Επιστολή της Γαρυφαλιάς Μαύρου προς υπηρεσίες και φορείς με ερωτήματα για παρεμβάσεις, περιβαλλοντική αδειοδότηση και συγκοινωνίες στην περιοχή
Νέα επιστολή προς σειρά δημόσιων υπηρεσιών, φορέων και βουλευτών απέστειλε η μηχανολόγος μηχανικός και οικονομολόγος Γαρυφαλιά Μαύρου, θέτοντας ζητήματα που αφορούν τον παραλιακό άξονα Αγίου Προκοπίου – Αγίας Άννας – Πλάκας, τις παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται στην περιοχή, καθώς και τη λειτουργία των δρομολογίων του ΚΤΕΛ.
Στην επιστολή της επικαλείται έγγραφα του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων και της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος, ζητώντας από τις αρμόδιες υπηρεσίες να τοποθετηθούν επί συγκεκριμένων ερωτημάτων που αφορούν τη νομιμότητα των παρεμβάσεων, την περιβαλλοντική αδειοδότηση και τη διαχείριση της προστατευόμενης περιοχής.
Η επιστολή συνοδεύεται από έγγραφα του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων και της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος, τα οποία παρατίθενται στο τέλος του δημοσιεύματος.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της επιστολής:
Προς:
Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας
ΟΦΥΠΕΚΑ – Κεντρική Υπηρεσία
Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου – Διεύθυνση Μεταφορών & Επικοινωνιών Κυκλάδων
Κοινοποίηση:
Κτηματική Υπηρεσία Κυκλάδων
Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) ΥΠΕΝ
Δήμο Νάξου & Μικρών Κυκλάδων
Βουλευτές Κυκλάδων, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ
Τοπικά Μέσα Ενημέρωσης & Πολιτιστικούς Συλλόγους Ορεινής Νάξου
Θέμα: Συμπληρωματικά στοιχεία, καταγγελία και κατεπείγον ερώτημα σχετικά με αυθαίρετες επεμβάσεις, παράνομη οδοποιία και έγκριση δρομολογίων στον αιγιαλό και τις αμμοθίνες της Νάξου (Άγιος Προκόπιος – Αγία Άννα – Πλάκα)
Αξιότιμοι κύριοι/κυρίες,
Σε συνέχεια των προηγούμενων αναφορών μου και της σχετικής αλληλογραφίας, σας προωθώ την επίσημη έγγραφη απάντηση του Δήμου Νάξου & Μικρών Κυκλάδων (Ημερομηνία: 20/05/2026), προκειμένου να τεθεί υπόψη των υπηρεσιών σας για τον άμεσο έλεγχο της νομιμότητας. Επισυνάπτεται επίσης αρχική απάντηση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος.
Από το περιεχόμενο της απάντησης του Δήμου προκύπτουν σοβαρότατες ομολογίες, επί των οποίων αιτούμαι την άμεση, επίσημη και γραπτή τοποθέτηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων:
Ως προς τον ΟΦΥΠΕΚΑ και τη ΔΙΠΑ: Ο Δήμος παραδέχεται (στο Σημείο 3) ότι εκτελεί εργασίες «αποκατάστασης και συντήρησης οδοστρώματος» εντός προστατευόμενης ζώνης Natura 2000 και επί οικοτόπου προτεραιότητας αμμοθινών, επικαλούμενος καθεστώς έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας. Παρακαλώ να μας γνωρίσετε αν το καθεστώς πολιτικής προστασίας απαλλάσσει τον Δήμο από την υποχρέωση λήψης περιβαλλοντικών όρων, αν οι εν εξελίξει εργασίες τελούν σε γνώση σας και αν έχουν την έγκριση του Οργανισμού σας, δεδομένου ότι η ΔΙΠΑ έχει ήδη βεβαιώσει την πλήρη ανυπαρξία Περιβαλλοντικής Ταυτότητας του δρόμου στο ΗΠΜ.
Παράλληλα, ο Δήμος ισχυρίζεται (στο ίδιο Σημείο 3) ότι έχει ήδη εκπονηθεί «εγκεκριμένη οριστική μελέτη» για την υλοποίηση προγραμματιζόμενου δημόσιου έργου στον εν λόγω οδικό άξονα. Επισημαίνεται ότι η παρουσία του έργου σε προστατευόμενη περιοχή NATURA, επιβάλλει την απόλυτη εναρμόνισή του με την περιβαλλοντική νομοθεσία (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ και 2009/147/ΕΚ, Ν. 4014/2011, καθώς και ο πρόσφατος Ν. 5106/2024 για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης και προστασίας των περιοχών Natura 2000). Η οριστική μελέτη είναι νομικά αδύνατον να εγκριθεί χωρίς Περιβαλλοντική Αδειοδότηση και πρέπει υποχρεωτικά να ενσωματώνει:
Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) & Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (ΕΟΑ / Δέουσα Εκτίμηση): Η οποία είναι υποχρεωτική για έργα εντός Natura και οφείλει να εξετάζει τις επιπτώσεις του έργου συγκεκριμένα στους στόχους διατήρησης της περιοχής (προστατευόμενα είδη χλωρίδας, πανίδας και τύπους οικοτόπων προτεραιότητας, όπως οι αμμοθίνες).
Εξέταση Εναλλακτικών Λύσεων: Όπου πρέπει να αποδεικνύεται τεκμηριωμένα ότι εξετάστηκαν εναλλακτικές οδεύσεις (ή και η «μηδενική λύση») και ότι επιλέχθηκε η λύση με τη μικρότερη δυνατή όχληση στο οικοσύστημα (όπως η διάνοιξη εσωτερικής οδού εκτός αιγιαλού).
Κατόπιν τούτων, παρακαλώ τον ΟΦΥΠΕΚΑ και τη ΔΙΠΑ να μας γνωρίσουν εάν έχει κατατεθεί, εξεταστεί και αδειοδοτηθεί η εκ του νόμου υποχρεωτική ΜΠΕ και ΕΟΑ για το εν λόγω έργο. Καθώς η επίσημη απάντηση της ΔΙΠΑ επιβεβαιώνει την πλήρη ανυπαρξία Περιβαλλοντικής Ταυτότητας του δρόμου στο ΗΠΜ, ο ισχυρισμός του Δήμου περί «εγκεκριμένης μελέτης» δημόσιου έργου στερείται κάθε νόμιμης βάσης.
Ως προς τη Δημόσια Περιουσία / Κτηματική Υπηρεσία: Ο Δήμος ομολογεί (στο Σημείο 4) ότι για τον παραλιακό δρόμο Αγίου Προκοπίου – Αγίας Άννας – Πλάκας δεν διαθέτει κανέναν απολύτως τίτλο, ΦΕΚ ή άδεια, παρά μόνο ότι πρόκειται για «υφιστάμενο οδικό δίκτυο επί δεκαετίες». Παρακαλώ να μας γνωρίσετε αν η Κτηματική Υπηρεσία έχει εκδώσει οποιαδήποτε πράξη παραχώρησης ή άδεια χρήσης δημόσιου κτήματος/αιγιαλού προς τον Δήμο για τον συγκεκριμένο άξονα, ή αν οι εκτελούμενες εργασίες και χρήση, συνιστούν αυθαίρετη κατάληψη και αλλοίωση κοινόχρηστου δημόσιου κτήματος.
Ως προς την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου: Ο Δήμος στην απάντησή του (στο Σημείο 5) μεταφέρει την ευθύνη δηλώνοντας ότι η αρμοδιότητα έγκρισης και καθορισμού των δρομολογίων ανήκει αποκλειστικά στην Περιφέρεια. Κατόπιν αυτού, καλείται η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου να απαντήσει επίσημα: Βάσει ποιας νομικής σκοπιμότητας και με ποια τεχνική ή περιβαλλοντική δικαιολόγηση εγκρίνει συστηματικά βαριά και πυκνά δρομολόγια λεωφορείων του τοπικού ΚΤΕΛ επί ενός οδικού άξονα ο οποίος στερείται Περιβαλλοντικής Ταυτότητας και τον οποίο ο ίδιος ο Δήμος ομολογεί ότι στερείται νομικού χαρακτηρισμού; Διαθέτει η Περιφέρεια σχετική περιβαλλοντική έγκριση ή θετική γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ που να επιτρέπει τη βαριά συγκοινωνιακή καταπόνηση ενός προστατευόμενου οικοσυστήματος που ανήκει στο Natura;
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΑΤΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ & ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ: Η επίκληση της «έκτακτης ανάγκης» και της «ομαλής κυκλοφορίας ενόψει τουριστικής περιόδου» (Σημείο 3) χρησιμοποιείται εντελώς προσχηματικά προκειμένου να εξυπηρετηθούν καθαρά ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα – του ίδιου του τοπικού ΚΤΕΛ (το οποίο αποτελεί εταιρεία ιδιωτικών συμφερόντων) καθώς και των συγκεκριμένων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον άξονα Άγιος Προκόπιος – Αγία Άννα – Πλάκα.
Η δήθεν «κοινωνική ανάγκη» και το «δημόσιο συμφέρον» που βασίζεται αποκλειστικά στα έσοδα του παραλιακού τουρισμού καταρρίπτεται από την ίδια την πραγματικότητα, καθώς τουριστική δραστηριότητα και επιχειρηματικότητα υφίσταται και αναπτύσσεται επίσης και στο βόρειο και ορεινό τμήμα του νησιού. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η Κόρωνος διαθέτει ήδη πάνω από 50 καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης (Airbnb), ενώ ο Απόλλωνας διαθέτει και οργανωμένες ξενοδοχειακές μονάδες. Οι επιχειρηματίες, οι επισκέπτες και οι μόνιμοι κάτοικοι των περιοχών αυτών συνεισφέρουν εξίσου στην οικονομία του νησιού και έχουν το ίδιο δικαίωμα στην εξυπηρέτηση.
Αντιθέτως, παρατηρείται το εξής εξοργιστικό παράδοξο: Το τεράστιο κόστος του μαζικού τουρισμού επιμερίζεται και ισομοιράζεται σε όλους ανεξαιρέτως τους Ναξιώτες. Ενώ για παράδειγμα οι κάτοικοι του Σκαδού υδρεύονται με νερό που έρχεται από το βουνό αναγκάζονται να το πληρώνουν με το ίδιο ακριβώς ποσό ανά κυβικό με τις μεγάλες τουριστικές επιχειρήσεις του Νότου, οι οποίες υδροδοτούνται από τις εξαιρετικά κοστοβόρες και ενεργοβόρες μονάδες αφαλάτωσης για να γεμίζουν τις πισίνες τους. Είναι απαράδεκτο και κοινωνικά προκλητικό να ισοπεδώνεται η τιμολόγηση για να επωμίζονται οι κάτοικοι των χωριών τα βάρη των υποδομών του μαζικού τουρισμού, αλλά στις παροχές (όπως η συγκοινωνία) να υφίσταται αυτή η ακραία ανισότητα.
Το παρωχημένο μοντέλο τουρισμού «παραλία-σουβλάκι», το οποίο προωθείται τυφλά, έχει πλέον ξεπεραστεί διεθνώς και οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην περιβαλλοντική και αισθητική καταστροφή της Νάξου. Η ενδοχώρα και η ορεινή Νάξος έχουν τη δυναμική να προσφέρουν ένα πλήθος εναλλακτικών δραστηριοτήτων, οι οποίες αποτελούν πλέον σύγχρονη απαίτηση των υψηλού επιπέδου επισκεπτών που αναζητούν αυθεντικές εμπειρίες. Η Νάξος διαθέτει ανεξάντλητο πλούτο για την ανάπτυξη πραγματικά βιώσιμου τουρισμού: από τον αγροτουρισμό, το περπάτημα στη φύση, την παρατήρηση πουλιών και τα μαθήματα μαγειρικής, μέχρι τις επισκέψεις σε λαογραφικά μουσεία, τα ιστορικά μεταλλεία της σμύριδας, τους παραδοσιακούς νερόμυλους της Κωμιακής, τους καταρράκτες της Κεραμωτής και τις γυναίκες που διασώζουν την τέχνη της υφαντικής στη Μονή.
Παρά ταύτα, την ίδια ώρα που το ΚΤΕΛ, με την προκλητική ανοχή των αρχών, πραγματοποιεί δρομολόγια ανά μισάωρο προς την Πλάκα για την κερδοφορία των εκεί επιχειρήσεων, καταδικάζει τη Βόρεια και Ορεινή Νάξο σε πλήρη συγκοινωνιακή απομόνωση, διαθέτοντας ένα και μοναδικό μεσημεριανό δρομολόγιο την ημέρα. Οι δημόσιες υπηρεσίες δεν μπορούν να ανέχονται τη λειτουργία, τη συντήρηση και τη συγκοινωνιακή εκμετάλλευση ενός παράνομου, μη αδειοδοτημένου οδικού άξονα πάνω σε προστατευόμενες αμμοθίνες, με μοναδικό σκοπό την αποκλειστική εξασφάλιση ιδιωτικών προσόδων για λίγους.
Κατόπιν των ανωτέρω ρητών ομολογιών του Δήμου, αιτούμαι την κατεπείγουσα διενέργεια αυτοψίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες, την άμεση λήψη μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος, άρα και του δημόσιου συμφέροντος και την επανεξέταση της νομιμότητας των σχετικών αδειών δρομολογίων και την αναπροσαρμογή τους.
Θα μπορούσε για παράδειγμα, ένα mini bus να εκτελεί δρομολόγια, από την Απείρανθο προς τον Απόλλωνα και τα υπόλοιπα χωριά της βόρειας Νάξου (αφού η Απείρανθος έχει σύνδεση με τη Χώρα μέχρι τις 8 το βράδυ).
Το παρόν κοινοποιείται στους Βουλευτές του νομού, στα τοπικά μέσα ενημέρωσης και στους συλλόγους των ορεινών χωριών της Νάξου, προκειμένου να πάρουν θέση και να αναδειχθεί η συστηματική υποβάθμιση της καθημερινότητας των μόνιμων κατοίκων και επισκεπτών της ενδοχώρας και του βόρειου τμήματος της Νάξου, χάριν συγκεκριμένων ιδιωτικών συμφερόντων και εις βάρος του φυσικού περιβάλλοντος του νησιού. Καταγγέλλεται η προκλητικά άνιση ανάπτυξη ενός μέρους του νησιού εις βάρος των υπολοίπων, μέσα από ένα μοντέλο μη βιώσιμης ανάπτυξης που εσκεμμένα προωθεί και μονοπωλεί τον τουρισμό σε συγκεκριμένα και μόνο παραλιακά μέρη, υποδαυλίζοντας και εγκαταλείποντας τα ορεινά χωριά. Είναι χρέος όλων των θεσμικών και κοινωνικών φορέων να λάβουν γνώση και να αναλάβουν τις ευθύνες τους απέναντι στην επιχειρούμενη πολεοδομική και ιδιοκτησιακή αλλοίωση του νησιού μας, αλλά κυρίως την καταστροφή του περιβάλλοντος και της περιοχής Natura.
Με εκτίμηση,
Γαρυφαλιά Μαύρου, Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ – Οικονομολόγος
Τα έγγραφα που επικαλείται η καταγγέλλουσα
1. Απάντηση του Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων (20 Μαΐου 2026)
Στο έγγραφο του Δήμου αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι η περιοχή έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας, ότι οι εργασίες που εκτελούνται αφορούν προσωρινές παρεμβάσεις αποκατάστασης και συντήρησης του οδοστρώματος για λόγους ασφάλειας και ότι έχει εκπονηθεί οριστική μελέτη για την πλήρη αποκατάσταση του οδικού άξονα. Ο Δήμος επισημαίνει επίσης ότι η αρμοδιότητα για τα δρομολόγια των συγκοινωνιών ανήκει στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
2. Απάντηση της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος (26 Μαΐου 2026)
Η ΔΙΠΑ αναφέρει ότι δεν έχει υποβληθεί αίτημα περιβαλλοντικής αδειοδότησης στην υπηρεσία της για την οδό Αγίας Άννας – Πλάκας και ότι το έργο δεν εμφανίζεται καταχωρημένο στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ). Παράλληλα διευκρινίζει ότι ζητήματα που αφορούν τη νομιμότητα, τον χαρακτηρισμό και την οδική ασφάλεια του δρόμου δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της και παραπέμπει στον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων για σχετική ενημέρωση.
Δείτε τα έγγραφα που επισυνάπτονται στην επιστολή:
Απάντηση Δήμου Νάξου και Μικρών Κυκλάδων
Απάντηση Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης ΥΠΕΝ
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
