Ξεραμένες αμυγδαλιές και πηγές που στέρεψαν – Τι δείχνουν τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών
Πέντε συνεχόμενα χρόνια σημαντικά μειωμένων βροχοπτώσεων έχουν αφήσει έντονο αποτύπωμα στην Κέα, με τις επιπτώσεις να είναι πλέον ορατές στο ίδιο το τοπίο του νησιού: αμυγδαλιές που επιβίωναν επί δεκαετίες χωρίς άρδευση έχουν ξεραθεί, ενώ πηγές που αποτελούσαν σταθερά σημεία νερού έχουν σταματήσει να τρέχουν.
Τα στοιχεία που παρουσίασε το Climatebook, με βάση τις καθημερινές μετρήσεις του μετεωρολογικού σταθμού του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr στην Καστριανή, αποτυπώνουν μια παρατεταμένη περίοδο ανομβρίας από το 2020 και μετά.
Η μέση ετήσια βροχόπτωση, που την περίοδο 2010–2019 βρισκόταν περίπου στα 465 χιλιοστά, περιορίστηκε κατά την πενταετία 2020–2025 στα 276 χιλιοστά.
Πρόκειται για μείωση της τάξης του 41%.
Το 2023–24 η πιο ξηρή χρονιά
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα όταν τα δεδομένα εξετάζονται ανά υδρολογικό έτος — δηλαδή από τον Οκτώβριο έως τον Σεπτέμβριο του επόμενου έτους.
Την πενταετία από το 2020–21 έως και το 2024–25 οι ετήσιες βροχοπτώσεις στην Καστριανή παρέμειναν σταθερά σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα από τον μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας.
Το υδρολογικό έτος 2023–24 ήταν το ξηρότερο της περιόδου, με μόλις 232 χιλιοστά βροχής.
Το γράφημα είναι αποκαλυπτικό: τα πέντε διαδοχικά υδρολογικά έτη από το 2020–21 έως το 2024–25 καταγράφουν αντίστοιχα 288, 295, 272, 232 και 294 χιλιοστά, όταν ο μέσος όρος της περιόδου 2010–11 έως 2019–20 ήταν 465,4 χιλιοστά.
224 ημέρες χωρίς ουσιαστική βροχή
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στη συνολική ποσότητα νερού που έφτασε στο έδαφος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η μεγάλη διάρκεια των περιόδων χωρίς αξιόλογες βροχοπτώσεις.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το 2020–21 καταγράφηκαν 212 συνεχόμενες ημέρες χωρίς ημερήσια βροχή μεγαλύτερη των 5 χιλιοστών. Το 2023–24 το διάστημα έφτασε τις 224 ημέρες, ενώ το 2024–25 τις 158 ημέρες.
Παράλληλα, οι βροχές εμφανίζονται ολοένα περισσότερο συγκεντρωμένες σε λίγα επεισόδια. Κατά την τελευταία πενταετία, περίπου το 62% της συνολικής βροχόπτωσης κάθε υδρολογικού έτους έπεσε κατά μέσο όρο μέσα στις μόλις δέκα πιο βροχερές ημέρες.
Έτσι, μεγάλες περίοδοι ξηρασίας διακόπτονται από σύντομα και εντονότερα επεισόδια βροχής, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα αντίστοιχη αναπλήρωση των υδατικών αποθεμάτων.
Καλύτερη εικόνα το 2026
Το τρέχον υδρολογικό έτος παρουσιάζει αισθητά διαφορετική εικόνα.
Από την 1η Οκτωβρίου 2025 έως τις 29 Αυγούστου 2026 έχουν καταγραφεί 517 χιλιοστά βροχής, ποσότητα μεγαλύτερη ακόμη και από τον μέσο όρο της δεκαετίας 2010–2020.
Για το ημερολογιακό 2026, έως τα τέλη Αυγούστου, η καταγεγραμμένη βροχόπτωση ανέρχεται σε 297,4 χιλιοστά.
Η βελτίωση αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί για να αντιστρέψει άμεσα τις συνέπειες μιας πολυετούς περιόδου ανομβρίας, ιδιαίτερα στους φυσικούς υδατικούς πόρους και στη βλάστηση.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Φλέας, μιας από τις σημαντικότερες πηγές της Κέας, η οποία μόλις το 2026 άρχισε να εμφανίζει σημάδια ανάκαμψης.
Η πίεση στους υδατικούς πόρους ενός μικρού νησιού
Η εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της νησιωτικότητας.
Σε περίπτωση παρατεταμένης λειψυδρίας, η Κέα δεν διαθέτει εύκολη πρόσβαση σε εξωτερικές πηγές νερού, ενώ η μεταφορά του με υδροφόρα πλοία από την ηπειρωτική χώρα αποτελεί δαπανηρή και ενεργοβόρα λύση.
Την ίδια στιγμή, οι ανάγκες αυξάνονται σημαντικά κατά τους θερινούς μήνες. Το Climatebook επισημαίνει μεταξύ άλλων και τη συνεχιζόμενη κατασκευή νέων πισινών στο νησί ως παράγοντα που επιβαρύνει τη ζήτηση.
Για την Κέα έχει ήδη εγκριθεί νέα μονάδα αφαλάτωσης δυναμικότητας 200 κυβικών μέτρων ημερησίως. Ωστόσο, όπως σημειώνεται στην ανάλυση, η αφαλάτωση δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική απάντηση.
Ο περιορισμός των απωλειών του δικτύου, η συλλογή βρόχινου νερού, η επαναχρησιμοποίηση όπου αυτή είναι εφικτή και η καλύτερη διαχείριση της ζήτησης αποτελούν επίσης κρίσιμες παραμέτρους για ένα νησί όπου οι φυσικοί υδατικοί πόροι βρίσκονται υπό πίεση.
Οι ξεραμένες αμυγδαλιές και οι πηγές που στέρεψαν αποτελούν πλέον την ορατή πλευρά μιας μεταβολής που καταγράφεται και στους αριθμούς. Σύμφωνα με το Climatebook, η εικόνα συνδέεται με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή και αναδεικνύει την ευαλωτότητα των άνυδρων νησιών του Αιγαίου απέναντι σε παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας.
Πηγή στοιχείων: Climatebook – Σταύρος Ντάφης, με δεδομένα του μετεωρολογικού σταθμού ΕΑΑ/meteo.gr στην Καστριανή Κέας.
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
