Όταν η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη, η αυθαιρεσία και το κέρδος απειλούν να αλλοιώσουν οριστικά τη φυσιογνωμία του νησιού
Του Μιχάλη Τριανταφύλλου
«Υπερτουρισμός». Μια λέξη που ίσως τελικά είναι πολύ μικρή για να περιγράψει αυτό που συμβαίνει στη Νάξο. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι έρχονται πολλοί επισκέπτες. Ο τουρισμός, άλλωστε, είναι πλούτος, εργασία, επικοινωνία και ζωή για τον τόπο. Οι επισκέπτες μας δεν είναι εχθροί. Δεν φταίνε επειδή αγαπούν τη Νάξο και θέλουν να τη γνωρίσουν.
Το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται αλλού.
Βρίσκεται στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη, στην απουσία σχεδιασμού, στην ανομία, στην αυθαιρεσία και κυρίως στην αντίληψη ότι όλα μπορούν να θυσιαστούν μπροστά στο κέρδος. Γη, παραλίες, δρόμοι, νερό, δημόσιος χώρος, φυσικό περιβάλλον, ακόμη και η ίδια η φυσιογνωμία του νησιού.
Και κάπου εδώ εμφανίζεται η πιο επικίνδυνη πλευρά της υπόθεσης: η αίσθηση ότι ο τόπος αποκτά ιδιοκτήτες. Όχι ιδιοκτήτες με την τυπική έννοια της ιδιοκτησίας, αλλά ανθρώπους και συμφέροντα που θεωρούν ότι, επειδή διαθέτουν χρήματα, ακίνητα ή πρόσβαση, μπορούν να αποφασίζουν ποιος χωράει και ποιος περισσεύει.
Μια νέα μορφή νεο-φεουδαρχίας απλώνεται αθόρυβα. Ο δημόσιος χώρος συρρικνώνεται. Η αυθαιρεσία γίνεται καθημερινότητα. Το «έλα μωρέ, έτσι γίνεται» αντικαθιστά τον νόμο. Και όταν η παρανομία επαναλαμβάνεται χωρίς συνέπειες, παύει να προκαλεί έκπληξη και μετατρέπεται σε κανονικότητα.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι δεν χρειάζεται καν να υπάρχει ένας «μαέστρος» για να διευθύνει αυτή την κατάσταση. Οι επιτήδειοι μοιάζουν να γνωρίζουν πολύ καλά ο ένας τη δουλειά του άλλου. Ο καθένας διεκδικεί το δικό του κομμάτι από έναν τόπο που, τελικά, ανήκει σε όλους.
Και απέναντι σε όλα αυτά, η απουσία συντονισμένης και αποτελεσματικής πολιτικής γίνεται ολοένα πιο εκκωφαντική.
Δεν είναι δυνατόν να μιλάμε συνεχώς για «τουριστική ανάπτυξη» χωρίς να μιλάμε για τα όριά της. Δεν είναι ανάπτυξη όταν το νησί εξαντλεί τους φυσικούς του πόρους. Δεν είναι ανάπτυξη όταν η καθημερινότητα των κατοίκων γίνεται δυσκολότερη. Δεν είναι ανάπτυξη όταν οι δρόμοι, οι υποδομές, η ύδρευση, η αποχέτευση και η διαχείριση των απορριμμάτων αδυνατούν να ακολουθήσουν τον ρυθμό της οικοδομικής και τουριστικής επέκτασης.
Και ασφαλώς δεν είναι ανάπτυξη όταν, στο όνομα της ανάπτυξης, καταστρέφεται εκείνο ακριβώς που έκανε τη Νάξο προορισμό.
Γιατί η Νάξος δεν είναι απλώς ένα τουριστικό προϊόν. Είναι ένας τόπος με ιστορία, μνήμη, τοπίο, χωριά, αγροτική ζωή, παραδόσεις και ανθρώπους. Είναι ένας ζωντανός τόπος. Και ένας ζωντανός τόπος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν οικόπεδο προς αξιοποίηση.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν θέλουμε τουρίστες.
Το ερώτημα είναι τι Νάξο θέλουμε να τους παραδώσουμε — και τι Νάξο θέλουμε να αφήσουμε στα παιδιά μας.
Γιατί αν συνεχίσουμε έτσι, κάποια στιγμή μπορεί να έχουμε όλα όσα ζητά η τουριστική αγορά και να έχουμε χάσει αυτό που δεν αγοράζεται: τον ίδιο τον τόπο.
Η Νάξος ήδη στενάζει.
Ποδοπατείται.
Κουρσεύεται.
Και η αγωνία δεν είναι πλέον αν θα έρθουν περισσότεροι επισκέπτες.
Η αγωνία είναι αν θα υπάρχει η Νάξος που γνωρίσαμε αύριο.
Ολοταχώς προς τη βαρβαρότητα, λοιπόν;
Ή μήπως υπάρχει ακόμη χρόνος να βάλουμε όρια, να επιβάλουμε κανόνες και να θυμηθούμε ότι ένας τόπος δεν είναι λάφυρο κανενός;
Γιατί η Νάξος δεν χρειάζεται λιγότερους επισκέπτες.
Χρειάζεται περισσότερη ευθύνη από εκείνους που αποφασίζουν για το μέλλον της.
Και περισσότερη αντίσταση από εκείνους που αρνούνται να τη δουν να χάνεται.
Ακολουθήστε το naxostimes.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
